Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa ka qeyb galay munaasabad qado Sharaf ah oo madaxweeynaha Jamhuuriyadda Djibouti Ismaaciil Cumar Geelle u sameeyay madaxdii iyo wufuuddii ka soo qeyb gashay caleemo saarkiisa.

RW Rooble iyo wafdi uu hogaaminayay ayaa dalka Jabuuti u joogay ka qayb galka xafladda caleemo-saarka Madaxweynaha dalka Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle oo dib loogu doortay doorashooyinkii ka dhacay dalkaas 23 April 2021, waxaa sidoo kale caleemo saarka ka qeyb galay badi madaxda Afrika iyo qaar ka mida Dawladdaha xiriirka dhow la leh Dalka jabuuti.

Madaxweynaha maamul-goboleedka Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam ayaa kulan la qaatay Taliyaha howlgalka Maraykanka ee Africom Jeneraal Stephen Townsend, oo booqasho ku yimid Jubaland.

Kulanka waxaa lagaga hadlay sidii la iskaga kaashan lahaa ladagaalanka Argagixisada iyo sidii maraykanku uu door muuqda uga qaadan lahaa in la wiiqo Argagixisada halista ku ah shacabka Soomaaliyeed.

Wasiirka Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha ee XFS Mudane Jamaal Maxmed Xasan oo uu wehliyo Danjiraha Safaaradda Jamhuuriyadda Fedaraalka Soomaliya ee Dalka Uganda Mudane Cali Maxamed Maxamuud (Cali Cagabaruur) ayaa Kulamo muhiim ah la qaatay  Wasiirada arrimaha Dibadda, Gaadidka iyo Ganacsiga ee Dalka Uganda.

Wasiir Jamaal ayaa ugu horeeyn kulan la qaatay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Dalka Uganda Mudane Saam kuteesa, asigoo kaga mahadceliyay  Dawladda Uganda kaalinteeda kaga aadaan hawlgalka nabad ilaalinta iyo xaslinta Soomaaliya ee loo yaqaano AMISOM. Sidoo kale kulankan inta uu  socday ayaa looga hadlay xiriika laba-geesoodka ah ee ka dhaxeeya labada wadan ee Soomaaliya iyo Uganda.

Sidoo kale Wasiir Jamaal ayaa kulan la qaatay Wasiirka Hawlaha Guud iyo Gaadiidka ee Dawladda Uganda Mudane Edward Katumba Wamala, kulankan ayaa loga hadlay arrimo la xariiro socdaalka, dhaq-dhaqaaqa dadka iyo Ganacsiga ee labada wadan si kor loogu qaado ama loo xoojiyo xiriirka ganacsi ee labada dal.

Ugu dambeyn Wasiir Jamaal ayaa la kulmay Wasiirka Gancsiga iyo iskaashiga dhaqaalaha ee dalka Uganda Marwo Amiiliya jaambadee iyagoo kawada hadlay horumarinta ganacsiga iyo iskaashiga dhaqaalaha labada dal ee Soomaaliya iyo Uganda. Kulakan oo qaatay saacdo dheer ayaa sido kale looga hadlay xoojinta iyo kor u qaadista xiriirka ganacsi ee labada dal.

Wasiirada ayaa isla gartay in muddo bil gudaheed ah Kampala lagu qabto kulan ay isku imaanayaan Ganacsatada Soomaaliya iyo Uganda si ay uga wada xaajoodaan xariirka ganacsi ee labada dal.

Kulamadan ayaa qeyb ka ah safar shaqo oo uu Wasiirka Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha ee XFS Mudane Jamaal Maxmed Xasan uu maalmahan ku joogay dalka Uganda.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa ka qayb galay xafladda caleemo-saarka Madaxweynaha dalka Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle oo dib loogu doortay doorashooyinkii ka dhacay dalkaas 23 April 2021.

Madaxweyne Geelle ayaa markii shannaad loo caleemo saarayaa taladda isagoo helay tirada codadkii dadweynuhu dhiibteen inta ugu badan oo ah 98.41% waxa sidoo kale caleemo saarka qayb ka ah badi madaxda Afrika iyo qaar ka mida Dawladdaha xidhidhka dhow la leh Dalka jabuuti.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa dhallinyarada Soomaaliyeed ugu hambalyeeyay xuska Maalinta Dhallinyarada Soomaaliyeed oo ku began 15-ka bisha May.

Raysalwasaaraha ayaa xusay doorkii xornimodoonka dhalinyaradda Sooomaaliyeed ka geysteen iyo inay dhalinyaraddu tahay laf-dhabarta bulshadeena markastana yihiin kuwo door weyn ka qaata hawlaha loogu adeegayo qaranka.

Ugu dambayn Raysalwasaaraha ayaa xusay in xukuummadiisu door weyn siinayso dhalinyaradda Soomaaliyeed” Xukuumadda Soomaaliyeed iyadoo garowsan muhiimadda dhalinyaradda Soomaaliyeed, waxay mudnaan gaar ah siinaysaa horumarinta dhalinyaradda Soomaaliyeed iyo sidii loo xoojin lahaa ka qayb galkooda dhinacayadda kala duwan ee nolosha si gaar ahna siyaasadda iyo hoggaaminta Dalka.”

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane Maxamed Xuseen Rooble iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa gaaray magaalada Djibouti, halkaas oo ay ku soo dhaweeyeen dhiggiisa Jabuuti Maxamed Cabdulqaadir Kaamil, Wasiirro iyo mas’uuliyiin kale.

Ra’iisul Wasaare Rooble ayaa ka qeyb galaya caleemo saarka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Djibouti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle.

Ciidamo ka tirsan Booliska Soomaaliyeed, oo tababar ku soo qaatay dalka Jabuuti ayaa maanta dalka lagu soo dhaweeyay.

Cutub ka tirsan Ciidanka Darawishta Booliiska Soomaaliyeed oo muddo saddex bilood ah tababar heerkiisu sareeyo ku qaadanayay dalka Jabuuti ayaa waxaa garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ku soo dhaweeyay saraakiil ka tirsan ciidanka .

Tababarka Ciidankaan la siiyay ayaa waxaa bixinayay Macalimiin quburo ah oo ka socday Ciidanka Carabinieri-ga Taliyaaniga oo had iyo jeer gacan siiyo dhismaha Daraawiishta Booliiska Soomaaliyeed.

Ciidankaan ayaa lagu wadaa inay qeyb ka noqodaan, howlgallada sugidda Nabadgelyada iyo sifeynta Argagixisada Al-Shabaab.

Wasaaradda Maaliyadda Xukuumadda Soomaaliya ayaa ka jawaabtay eedeyn uga timid maamulka Hirshabeelle oo ay sheegeen in ay xayireen lacago loogu talagalay in wax looga qabto Fatahaada wabiga Shabeelle.

War kasoo baxay Wasaaradda Maaliyadda Soomaaliya ayaa sidaan u qornaa:

Wasaaradda Maaliyadda ee DFS, markay aragtay war saxaafadeedka ka soo baxay Guddiga Maamulka Hirshabelle ee maaraynta musiibooyinka, waxay caddaynasaa sida ay u socdaan hawlaha ka hortagga fatahaadaha ee Mashruuca Ka soo kabashada Masiibooyinka (SCRP) ka waddo Dawlad Goboleedka Hirshabelle.

1. Mashruuca waxa uu bilaabay qiimeynta baahida ka hortagga fatahaadaha webiyada Shabelle iyo Jubba 27 Marso 2021. Qorshaynta hawlaha waxaa si wadajir ah u fuliyay Mashruuca Ka soo kabashada Masiibooyinka (SCRP) iyo dawlad Goboleedka aan kor ku xusnay.
2. Waxaa la sahmiyay 71 goobood oo laga fulinayo ka hortagga fatahaadaha.
3. Waxaa la diyaariyay naqshadaynta loo raacaayo biyo xirista 5 April 2021.
4. Waxaa la furay u tartanka fulinta hawlaha ka hortagga fatahaadda.
5. Waxaa soo tartamay 44 qandarasleyaal oo maamulka Hirshabelle soo xulay (Jowhar 19 iyo Beletwayne – 25)
6. Laba shirkadood ayaa hadda hawlo biyo xirid ah ka wada 7 goobood (sites) gobolka Hiiraan.
7. Waxaa diyaar ah 10 qandaraaslayaal (contractors ) oo hawlgeli doona usbuuca soo socda: 6 shirkadood oo ka howlgali doonna Beletwayne iyo 4 ka howlgali doonna Jowhar iyo nawaaxigeeda. Wasaaradda Maaliyadda ee DFS waxay dhibaatada fatahaadaha la qaybsanaysaa Dowlad Goboleedka iyo shacbiga reer Hirshabelle.

Waxaa dadaal aan ugu jinaa dardargelinta hawlaha Mashruuca Ka soo kabashada Masiibooyinka (SCRP) uga qorshaysan degmooyinka Hirshabelle.

Waxaan cadeynaynaa in Wasaarada Maaliyadda DFS aanay jirin wax dhaqaale ah oo ay ka xayirtay Dowlad Goboleedka Hirshabelle, ayna sida ku cad qorshaha Mashruuca Ka soo kabashada Masiibooyinka (SCRP) ay howluhu u socdaan sidii loogu talagalay.

Wasaaradda Maaliyadda DFS waxay Guddiga Ka hortagga Fatahaadda ee Hirshabelle ka codsanaysa inay caddaymo ka bixiso lacagaha ay ku eedeyeen in dawladda dhexe ka xayitray wax ka qabashada fatahaadda degaanada Hirshabelle.