Dabbaal-degyadii maalmaha Xoriyadda ayaa weli si weyn uga socda guud ahaan Dalka gaar ahaanna Caasimadda Muqdisho, Wasiirka Warfaafinta ayaa booqday taalada Dhagax-tuur halkaas oo weli muwaadiniinta Soomaaliyeed kasii wadaan Dabaal dega maalmaha Xoriyadda Wasiiirka ayaa yiri.

“Halkani waa taalada Dhagaxtuur oo lagu xasuusto maalintii la baxday HANOOLAATO ee 1948kii isla goobtan uu iska hor imaadku ku dhexmaray isticmaarkii Talyaaniga iyo halgamayaashii SYL.” Ayuu yiri Wasiir Dubbe.

Wasiirka ayaa ugu hambalyeeyey Shacabka Soomaaliyeed sida gobanimada leh ee marwalba ugu halgamayaan qaranimadooda iyo midnimadooda.

Madaxweynaha maamulka Jubaland Mudane Axmed Maxamed Islaam Axmed Madoobe iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta soo gaaray Magaalada Muqdisho.

Madaxweynaha oo hogaaminayay wafdi ka kooban labada gole ee maamulka waxaa garoonka diyaaradaha Aadan cadde kusoo dhoweeyay mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya.

Axmed Madoobe, madaxweynaha Jubbaland ayaa magaalada Muqdisho kaga qeyb galaya shir ay yeelanayaan madaxda golaha wadatashiga Qaran.

Ra’iisul Wasaaraha xukumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble  ayaa ku casuumay madaxda Golaha Wadatashiga Qaranka shir Sabtida maanta ah ka dhacaya Muqsisho, kaas oo la isaga wareysanayo howlihii ka qabsoomay arrimaha doorashooyinka tan iyo heshiiskii 27-kii May iyo dardar gelinta shaqooyinka harsan.

Madaxda Qaranka ayaa xaruunta Madaxtooyadda dalka uga qayb galay munaasabadda xuska sanad guurada 61-aad ee kasoo wareegtay maalintii ugu horeysay ee calan Soomaaliyeed oo xor ah laga taago ciidda Soomaaliyeed 26-ka June 1960-kii oo gumeystihii Ingiriiska ay ka xoroobeen Goboladda Waqooyi ee Soomaaliya.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane Maxamed Xuseen Rooble ayaa shacabka Soomaaliyeed ugu Hambalyeeyey Munaasibadda 26-ka June oo caawa si weyn looga xusay Muqdisho iyo qaar ka mid ah Gobollada dalka.

Ra’iisul Wasaare Rooble ayaa shacabka Soomaaliyeed u rajeeyey in sanadkan kiisa xiga ay ku gaaraan Nabad iyo Horumar.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo ka qayb galay Munaasabadda Xuska 26-ka Juun ayaa ugu hambalyeeyey dhammaan shacabka Soomaaliyeed Sannad Guurada 61-aad ee ka soo wareegtay Maalintii Xorriyadda Gobollada Waqooyi.

Madaxweynaha oo khudbad ka jeediyey Munaasabadda 26-ka Juun oo ah maalin ku astaysan mirihii ka dhashay halgankii gobannimo doonka iyo maalintii koowaad oo calan Soomaaliyeed laga taago dhul Soomaaliyeed oo xor ah ayaa soo bandhigay taariikhda halgankii xornimadoonka Dalkeenna, isaga oo shacabka Soomaaliyeed ee Gobollada Waqooyi ku ammaanay doorkoodii gobannimo u dirirka iyo isu-doonta ummadda Soomaaliyeed.

“Halgankii gumaysi diidka iyo Soomaali isu doonku waxa uu ahaa mid ay hormuud u ahaayeen Gobollada Waqooyi. Dhaqdhaqaaqyadii gobonnimo doonka ahaa ee ka curtay Gobolladaa waxa ay horseed u ahaayeen madaxbannaanida iyo midnimada Soomaaliya, waxaana xusid mudan halgankii gobannimo u dirirka ahaa ee Daraawiishta iyo doorkii SNL ay ku lahayd xoreynta Gobollada Waqooyi oo la mid ahaa doorkii SYL ku lahayd xornimada Gobollada Koonfureed.”

Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa kula dardaarmay shacabka Soomaaliyeed in ay xejistaan gobannimadooda, wadajirkooda iyo sooyaalkooda, isaga oo walaalaha Gobollada Waqooyi ugu baaqay in ay hormuud u noqdaan midnimada iyo wadajirka ummadda Soomaaliyeed.

“Gobannimadu waa xujo hortaalla cidda hesha, oo uga baahan xejisasho iyo ka miro-dhalin. Waa inaan dhowrannaa, waa inaan wadajir iyo midnimo ku wada waardiyeysannaa. Awooweyaasheen waxa ay u dhinteen inaan xornimo helno, innana waa in aan u guntanno ilaalinteeda, innaga oo jiilasha danbe u diyaarinayna mustaqbal iyo nolol wanaagsan.”

Intii ay socotay munaasabaddu, waxaa khudbado xambaarsan sooyaalkii halgankii Xorriyadda Soomaaliya ka jeediyey masuuliyiin, waxgarad, Abwaanno iyo Hoobollada Qaranka Waaberi oo suugaan ku cabbirayey qiimaha gobannimada, waddaniyadda iyo wadajirka.

Dhanka kale, Madaxweyne Maxamed Cabdullaahi Farmaajo oo salaan sharaf ay siinayaan cutubyo ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka, baambayduna ay ku maamuusayso heesta Calanka ayaa calan-saaray Madaxtooyada Qaranka, halkaas oo ay munaasabaddu ku qabsoontay.

Munaasabadda waxaa sidoo kale ka qayb galay, Kusimaha Guddoomiyaha ahna Guddoomiye Ku-xigeenka 1-aad ee Golaha Shacabka Mudane Cabdiwali Ibraahim Muudeey, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda FS Mudane Maxamed Xuseen Rooble, Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee dalka Garyaqaan Baashe Yuusuf Axmed, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, ahna Duqa Caasimadda Mudane Cumar Maxamuud Maxamed Filish, xubno ka tirsan Goleyaasha Dowladda, Taliyeyaasha Ciidammada Qalabka Sida iyo qaybaha kala duwan ee bulshada.

DHAMMAAD

Gobolada dalka ayaa caaway si isku mid ah looga xusaya maalinta xorriyadda oo ku asteysan 26June caaway saqda dhexe ayaa calanka la saaro doona.

Akhristayaasheena waxaan halkan idinkugu soo bandhigeynaa xuska todobaadka xoriyadda iyo sida ay bulshada Soomaaliyad ugu dabaaldagayaan gobolada dalka.

Dhallinyarada ayaa dareenkood farxadeed ku muujinaya munaasabada 26-ka June, oo ah 61-guurada kasoo wareegtay markii ay Gobolada Waqooyiga Soomaaliya ay xornimada ka qaateen gumeystihii Ingiriiska oo caawa laga xusayo meelo badan Soomaaliya.

Dhallinyarada Caasimadda Galmudug ee Dhuusamareeb oo isugu jira gabdho iyo wiilal ayaa galabta isugu tagey garoonka cayaaraha, halkaa oo ay ku muujiyeen dareenkooda farxadeed ee munaasabada 26-ka June, oo ah 61-guurada kasoo wareegtay markii ay Gobolada Waqooyiga Soomaaliya ay xornimada ka qaateen gumeystihii Ingiriiska oo caawa laga xusayo meelo badan Soomaaliya iyo caalamkaba ka mid ah.

Akhristayaasheena waxaan halkan idinkugu soo bandhigeynaa sawirada dhallinyarada Dhuusamareeb ay kaga qeyb qaadanayan xuska todobaadka xoriyadda.

Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Xuseen Xaaji oo ka mid ah Gudiga Qabanqaabada xuska Maalmaha xoriyadda ayaa maanta kormeer ku tagay taalada Daljirka Dahsoon, Taalada Dhagax-tuur iyo goobo kale oo ay ku sugnaayeen qeybo ka mid ah bulshada Caasimadda oo diyaar garoow ugu jiray Xuska Maalmaha Xoriyadda  ,

Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya  ayaa dhiiragaliyay doorka ay shacabka ka qaadanayaan muujinta astaamaha Qaranka iyo sida loogu xardhay goobaha Ganacsiga  iyo dhammaan goobaha Muhiimka ah ee Caasimadda, taasi oo qeyb ka ah hannaanka lagu weyneynayo xuska tobaadka xoriyadda.

Guud ahaan dalka ayaa laga dareemayaa diyaar garowga Xuska Maalmaha Xoriyadda,  Calanka Jamhuuriyadda ayaa laga taagay  guud ahaan goobo badan oo ka tirsan Degmooyinka iyo Gobollada Dalka.

Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Galmudug Mudane Axmed Cabdi Kaariye ayaa kormeer ku tagay xerada Taliska Qaybta 21-aad ee magaalada Dhuusamareeb iyo fariisimaha kale ee ciidamadu ku leeyihiin duleedka Caasimadda Galmudug, halkaasi oo ay ku soo dhaweeyeen saraakiisha ciidamada qalabka sida.

Madaxweynaha Galmudug oo warbixinno ka dhageystay saraakiisha ciidanka ayaa bogaadiyay howlgallada ciidamada xoogga dalka ay dhawaan ka fuliyeen deegaannada Galmudug, kuna booriyay inay sii laba jibaaraan, gaar ahaan xiligaan xasaasiga ah ee loo diyaar garoobayo doorashada dalka, si guud ahaan deegaannada Galmudug looga cirib tiro maleeshiyaadka Argagixisada ah ee Al-Shabaab.