Munaasabad casho sharaf ah oo lagu xusayo aas-aaskii Ciidanka XD oo ka socota Muqdisho

Munaasabadda casho sharaf ah oo lagu weyneynayo sanad-guurada 66-aad ee kasoo wareegtay aas-aaskii Ciidanka Xoogga Dalka ayaa caawa ka socota magaalada Muqdisho ee caasimadda Dalka.                                                                                                          Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre, oo ay wehliyaan masuuliyiin ka tirsan dowladda, Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Gen. Ibraahim Maxamed Maxamuud, iyo qaar ka mid ah taliyeyaasha ciidammada qalabka sida, guddoomiyeyaasha maxkamadaha ciidammada, saraakiil ciidan iyo marti sharaf kale, ayaa ka qeyb galay munaasabad casho sharaf ah oo lagu maamuusayay sanadguurada 66-aad ee ka soo wareegtay aasaaska Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.                                                                                                 Munaasabadda ayaa lagu bogaadiyey doorka ciidanka xoogga dalka ay ku leeyihiin difaaca qaranka, ilaalinta amniga iyo la dagaallanka cadowga, iyadoo madaxda ka hadashay ay adkeeyeen muhiimadda ay leedahay sii xoojinta awoodda iyo tayada ciidanka.                      Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Ibraahim Maxamed Maxamuud oo munaasabadda ka hadlay ayaa yiri”Ciidanka Xoogga waxay gaareen guulo waa weyn oo ka dhan ah Khawaarijta sanadkii lasoo dhaafay”.Sidoo kale, Taliyaha ayaa aad ugu dheeraaday  Shuhaddada Agoonta Ciimada Xoogga Dalka iyo Muhiimadda uu Talisku siiyay.           

Diiwaangelinta codbixiyeyaasha Doorashooyinka oo Awdheegle laga daahfuray

Screenshot

Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha oo kaashanaya maamulka gobolka Shabeellaha hoose ayaa degmada Awdheegle ka daahfuray diiwaangelinta codbixiyeyaasha doorashada qof iyo codka ah.

Munaasabadda daahfurka ayaa waxaa si rasmi ay u furay  guddoomiyaha degmada Maxamed Ibraahim Abuukar oo ay weheliyaan mas’uuliyiin kale, kuwaas oo iyagana iska diiwaangeliyay xarumaha ay howsha ka socoto.

Qeybaha kala duwan ee dadka deegaanka ayaa si weyn uga qeybtay isdiiwaangelinya, iyagoo muujinyay sida ay uga faraxsan yihiin ka qeyb galka doorashooyinka tooska ah.

Daahir Muuse Cismaan oo ka socday guddiga doorashooyinka Qaranka ayaa dadka deegaanka ugu baaqay in ay si fir fircoon uga qeyb qaataan codbixinta doorashooyinka.

Ciidanka Daraawiishta K/Galbeed oo heli doona xuquuqda ciidanka Qaranka

Dowladda Soomaaliya ayaa ballan qaaday in ciidanka Daraawiishta Koonfur Galbeed ay heli doonaan xuquuq la mid ah tan ciidanka Qaranka.

Taliyaha Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka, Mahad Maxamed Salaad, Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Gen. Asad Cismaan Cabdullaahi, masuuliyiin ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya, iyo madaxda maamulka Koonfur Galbeed ayaa ku guuleystay dadaallo ay maalmahan wadeen oo la xiriiray dib u soo celinta ciidanka Daraawiishta Koonfur Galbeed, kuwaas oo ku sugnaa deegaanka Awdiinle.

Taliyaasha ciidamada Qaranka ayaa kulan ay maanta la yeesheen saraakiisha iyo ciidanka Daraawiishta Koonfur Galbeed kula dardaarmay inay sii wadaan shaqada adag ee ay u hayaan Qaranka. Waxay sidoo kale caddeeyeen in dowladda ay bixin doonto dhammaan xuquuqaha ka maqan, isla markaana ay siin doonto xuquuq la mid ah tan ciidanka Qaranka.

Saraakiishii hoggaaminaysay ciidanka Daraawiishta Koonfur Galbeed ayaa dhankooda uga mahadceliyay dadaallada masuuliyiinta dowladda, iyagoo sheegay inay diyaar u yihiin gudashada waajibaadkooda qaran.

Ugu dambeyn, ciidanka Daraawiishta Koonfur Galbeed iyo saraakiishooda ayaa dib loogu celiyay magaalada Baydhabo iyo xeryihii ay markii hore ka howlgalayeen.

Madaxweyne Xasan Sheekh oo xarigga ka jaray Dhismeyaal cusub

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta xarigga ka jaray dhismaha cusub ee Taliska Taakuleynta iyo Hoggaanka War isgaarsiinta Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kuwaasi oo qeyb ka ah qorshaha dib u dhiska kaabeyaasha muhiimka u ah maamulka, isku-duwidda iyo taageerada howlgalada ciidamada.

Madaxweynaha oo kormeer ku sameeyay qeybaha kala duwan ee dhismayaasha ayaa xusay in dhismayaashan cusub ay xoojinayaan awoodda ciidanka ee dhinacyada sahayda, isku xirka howlgalada, maamulka xogta iyo wada xiriirka, taasi oo muhiim u ah guusha howlgalada amni ee dalka.

Dhanka kale, Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa dhagax dhigay Xarunta Daryeelka Agoonta Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo ay fulinayaan CXDS, taas oo loogu talagalay in lagu daryeelo carruurta ay ka tageen halyeeyadii ciidanka ee naftooda u huray difaaca dalka.

Xaruntan ayaa ka koobnaandoonta adeegyo dhammaystiran oo ay ku jiraan goobaha waxbarashada, deegaan nololeed ku habboon iyo barbaarin dhameystiran, si loo hubiyo mustaqbalka iyo horumarka ubadka ay ka geeriyoodeen halyeeyadii ku shahiiday difaaca Qaranka.               

Wasiirka Gaashaandhigga oo hambalyo u diray saraakiisha, saraakiil-xigeennada iyo dhammaan CXD

Wasiirka Gaashaandhigga, JFS. Mudane Axmed Macallin Fiqi, ayaa hambalyo u diray saraakiisha, saraakiil-xigeennada, aliflayda, dableyda, dhammaan qaybaha kala duwan ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo qoysaskooda, munaasabadda 66-guurada ka soo wareegtay aasaaska Ciidanka Xoogga Dalka.

Wasiirka ayaa tilmaamay in munaasabaddan ay xambaarsan tahay qiime qaran oo weyn, maadaama ay astaan u tahay taariikhda, halganka iyo doorka ciidanka ee difaaca dalka, ilaalinta madaxbannaanida iyo midnimada ummadda Soomaaliyeed.

Wasiir Fiqi ayaa adkeeyay dadaallada Dowladda Federaalka Soomaaliya ee ku aaddan tayeynta, qalabaynta iyo horumarinta nolosha ciidamada, si ay u gutaan waajibaadkooda qaran si hufan.

Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Ra’iisul Wasaaraha Liibiya oo ka wada hadlay Xoojinta Iskaashiga Labada Dal

Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Abdisalam Ali,ayaa kulan muhiim ah kula yeeshay magaalada Tripoli Ra’iisul Wasaaraha Dowladda Liibiya, Mudane Cabdul Xamiid Al-Dabeyba.

Intii uu kulanku socday, Wasiirku waxa uu gaarsiiyay fariin muhiim ah oo ka timid Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Mudane Xamza Cabdi Barre, taas oo ku socotay Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Liibiya, kuna saabsan adkeynta xiriirka laba geesoodka ah iyo horumarinta iskaashi nidaamsan oo u dhexeeya labada dal.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray arrimo mudnaan gaar ah leh oo ay ka mid yihiin maaraynta socdaalka, ilaalinta muwaadiniinta Soomaaliyeed, iyo xoojinta iskaashiga diblomaasiyadeed ee ku aaddan xaaladaha gobolka.

Kulankan ayaa yimid xilli xasaasi ah, iyadoo labada dal ay kordhinayaan dadaallada lagu wajahayo tahriibka sharci-darrada ah iyo caqabadaha ka gudba xuduudaha ee saameeya gobolladooda.

Labada dhinac ayaa hoosta ka xarriiqay muhiimadda ay leedahay wadashaqeyn joogto ah oo natiijo leh, waxayna isku raaceen in la sii xoojiyo isku-duwidda xiriirka diblomaasiyadeed, taasoo muujinaysa doorka firfircoon ee Soomaaliya ka qaadanayso xasilloonida gobolka iyo iskaashiga caalamiga ah ee masuuliyadda ku dhisan.

 

    

12-ka April Xuska Maalinta Qaran ee Ciidanka Xoogga Dalka

Umad kasta oo kamid ah bulshooyinka ku dhaqan dunida waxay si gaar ah u leeyihiin  munaasabado iyo xaflado qiimo gal ah  oo lagu soo bandhigo taariikhda dhaxalka ah ee ay ka tageen dadka wadaniyiinta  ah iyo kuwa kale ee u soo halgamay midnimada iyo difaaca qaran kasta oo ka jira Caalamka.

12-ka April waxa ay ka mid tahay maalmaha qaran ee loo dabbaaldego aasaaska Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliya,taasina waxa ay muujineysa in shacbiga iyo dowladda ay mar kasta diyaar u yihiin ka qeybqaadashda xusaska maalmaha qaran ee ku weyn dadka.

Sanadkii 1960-kii,gaar ahaan 12-kii April ayeey aheyd markii la unkay ciidamada xoogga dalka oo ah cududda koowaad ee laf-dhabarka u ah dowladnimada,isla markaana ka qeybqaadan kara ammaanka guud ee Qaaradda,kan gobolka iyo gudaha dalka Soomaaliya.

Waa dhab in dhismaha ciidamada xoogga uu ahaa mid ku yimid dadaal miro-dhal ah oo ay wada lahaayeen bulshada ka dib kolkii la dareemay baahida weyn ee loo qabo waajibaadyada shaqo iyo howlaha qaran ee horyaalla ciidamada,sida 1-ilaalinta xuduudaha dalka,2-difaaca dadka iyo dalka,3-la-dagaallanka argagixisada iyo ka qeybqaadashada howlaha lagu sugayo amniga guud ee gudaha dalka.

ka dib kolkii loo howlgalay kordhinta tayada iyo aqoonta ciidamada xoogga waxaa lagu guuleystay in la sameeyo hogaanno badan oo ka qeybqaata socodsiinta howlaha ciidamada.

Waxaa markhaati ma doonto ah sanadihii u dhexeeyey 1964- 1977-dii in Ciidamada xoogga dalka ay ahaayeen kuwo soo hooyay guullo taariikhi ah ka dib markii ay baadigoob u galeen soo celinta dhulalkii ka maqnaa dadka Soomaaliyeed,iyagoo kaashanaya dowladda iyo shacanka oo ka qeybgalay diyaarinta  ciidamo xoogan oo leh tiro iyo tayo,isla markaana lagu aamini karo dadka iyo dalka.

Inkastoo dagaaladii sokeeyey ee ka dhacay dalka sanadkii 1991-dii ay saameyn ku yeesheen dhismaha qeybaha ciidamada,haddana,waxaa labaatankii sano ee u dambeeyay lagu najaxay in dib loo uruuriyo ciidamada, isla markaana la howlgaliyo qeybihii iyo talisyadii uu ka koobnaa ,iyadoo lagu kordhiyay  dhallinyaro  cusub oo dhiirri geliyay soo celinta amniga iyo kala dambeynta.

Marka loo eego qaabka ciidamada ay u fuliyaan howlaha kala duwan ee horyaalla iyo sida ay u socdaan dadaalada kale ee ay kaga qeybgalaan horumarka dalka,waxaa xaqiiqo ah in ay yihiin kuwo leh maamuus qaran iyo xasuus gaar ah oo ku qoran qalbiyada iyo baalasha dahabiga ah ee taariikhda Soomaaliya.

Waxaa haboon in xilligaan adage e la marayo loo howlgalo sidii loo tayeyn lahaa ciidamada, isla markaana loogu heli lahaa agab ama qalab mileteri oo ay ku hawl galaan iyo sidoo kale in la siiyo tababarro sare loogu qaadayo xirfaddoda shaqo si mustaqbalka dhow ay u hantaan difaaca iyo ammaanka guud ee dalka.

Ciidamada Xoogga waxaa xilligaan adag ee lagu jiro la gudboon in ay la yimaadaan niyad bir ah iyo karti lagu wajaho howlaha qaran ee ay u hayaan umadda Soomaaliyeed oo xilligaan sugaya ama ay u muuqdaan mustaqbal wanaagsan.

Maanta oo kale,madaxda dalka waxa ay dhambaallo hambalyo ah hawada u marinayaan dhammaan saraakiisha,saraakiil xigeenada,alifleyda,dableyda iyo guud ahaan xaasaska ciidamada xoogga dalka meel kasta oo ay ka joogaan dalka.

Guud ahaan ciidanka oo maanta u dabbaaldegaya xuska sanadguurada 66-aad

waxaa loo rajeeyay in sanadkaan kiisa kale ay ku gaaraan horumar iyo barwaaqo.

 

RW Xamsa oo u hambalyeeyay madaxweyne Ismaaciil Cumar Geelle

Ra’iisal waaaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xamsa Cabdi Barre, oo qadka Taleefanka kula hadlay madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Jabuuti Mudane Ismaaciil Cumar Geelle ayaa ugu hambalyeeyay guusha taariikhiga ee uu ka gaaray doorashada madaxweynimo ee ka qabsoontay dalka aan walaal nahay ee Jabuuti.

Ra’iisal wasaaraha ayaa madaxweyne Ismaaciil Cunar Geelle oo markale loo doortay madaxweynenimada Jabuuti ugu duceeyay inuu Eebe weyne ku asturo mas’uuliyadda muddo xilleed loo doortay, isaga oo dhan kale shacabka Jabuuti ku bogaadiyay habka nabadda iyo degganaashaha leh ee ay u doorteen madaxdooda.

Ra’iisal wasaare Xamsa Cabdi Bare, ayaa ku mahadceliyay madaxweyne Ismaaciil iyo Dowladdiisa doorka muuqda ee ay ka qaateen xoojinta amniga gobolka iyo taageerada ay oa garab taagan tahay shacabka iyo Dowladda Soomaaliya.

Wasiirka Wasaaradda Arimaha Dibadda XFS oo ka Qayb-galay Dib-u-furida Xarunta Ururka CEN-SAD ee Tripoli

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa magaalada Tripoli kaga qayb galay munaasabadda dib u hawlgelinta xarunta ururka Dalalka Xeebaha iyo Saxaraha (CEN-SAD), taas oo uu xariga ka jaray Ra’iisul Wasaaraha dalka Liibiya, Mudane Abdul Hamid Dbeibah.

Ururka CEN-SAD oo la aasaasay sannadkii 1998-dii, xaruntiisuna tahay caasimadda Tripoli, ayaa ujeeddadiisu tahay xoojinta iskaashiga dhaqaale, is dhexgalka bulsho iyo nabadgelyada 28-ka dal ee xubnaha ka ah.

Dib u furista xaruntan ayaa timid ka dib markii uu muddo hakad ku jiray hawlihii uu ururku ka hayay dalka Liibiya.

Ka qaybgalka Soomaaliya ee munaasabadan ayaa muujinaysa sida ay dowladda Federaalka uga go’an tahay inay door firfircoon ka qaadato iskaashiga gobolka iyo xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed ee ay la leedahay dalalka Afrika.   

Diiwaangelinta codbixiyeyaasha Doorashooyinka oo ka socota Baydhabo

Waxaa si habsami leh u socda diiwaangelinta codbixiyeyaasha ee magaalada Baydhabo, kadib markii muddo kooban dib loo furay goobaha diiwaangelinta.

Xoghayaha Guud ee Guddiga, Mudane Xuseen Nuunow Cali, ayaa kormeer ku tagay goobaha ay ka socdaan diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo bixinta kaararka codbixinta ee magaalada Baydhabo.