Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta,Dhaqanka iyo Dalxiiska XFS Mudane Daa-uud Aweys Jaamac oo ka qeybgalayay kulan loogu duceynayay shahiid Taliye Suulnuug ayaa sheegay in uu ahaa halyeey wax badan u soo qabtay dalkiisa iyo dadkiisa, in lagu daydo mudan.

Wasiir Daa’uud Aweys ayaa marxuumka ku sifeeyay in uu ahaa shaqsi ay ka go’neyd in dalka laga ciribtiro khawaarijta, isagoona intaa ku daray in inta sarakiil taliye Suulnuug oo kale ah ay nool yihin ay Soomaaliya difaacan doonto dhulkeeda.

“Inta ay nool yihiin Taliyeyaal Suulnuuge oo kale ah waxaa hubaal ah in Soomaaliya ay dhulkeeda difaacan doonto, isagana Allaha u naxariisto” ayuu yiri wasiir Daa’uud Aweys Jaamac.

Wasiirka Warfaafinta Daa’uud Aweys ayaa Marxuumka alle uga baryaay in Jannatul Fardowsa ugu bishaareyo, ummadda Soomaaliyeed aysan marnaba iloobi doonin kaalintii uu kulaha dib u xoreynta dalka.

Munaasabaddan loogu duceeynayay Alle ha u naxariistee Suulnuuge ayaa waxaa sidoo kale ka qeybgalay wasiirro, xildhibaanno katitsan labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya kuwaa oo goobta ka sheegay kaalintii uu shahiid Taliya Suulnuuge kasoo qaatay howlagallada dalka looga xoreynayo khawaarijta,waxa ayna alle uga baryeen in uu naxariistiisa ugu deeqo.

Labo badmaax oo ka tirsan ciidamada badda ee Mareykanka ayaa lagu la’yahay biyaha badda ee u dhow xeebaha Soomaaliya, sida maalinimadii shalay lagu sheegay bayaan ka soo baxay taliska dhexe ee Mareykanka.

Illaa hadda lama hayo faahfaahin ku saabsan markabka ay badmaaxiintaasi la socdeen iyo magacyadooda,waxayna kamid ahaayeen kooxda 5-aad ee ciidamada badda ee ku sugan badda Cas.

Hawlgallo isugu jira baadigoob iyo  samatabbixinta ayaa haatan ka socda badda Cas, sida ay ka dhawaajiyeen taliska dhexe ee ciidanka Mareykanka.

Maraykanka ayaa labadii bilood ee u dambeeyay maraakiib badan geeyay badda cas iyo gacanka cadmeed, kadib weerarro isdaba joog ah oo xoogaga Xuutiyiinta Yemen ay ku fuliyeen  marakiibta ku safra badda ee ku socda Isra’el tan iyo bilowgii 17-kii Oct.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo khudbad ka jeediyay Masjidka Madaxtooyada ayaa markale uga digay dowladda Itoobiya in ay isku daydo in tillaabo u soo qaado badda Soomaaliya,oo ay haddii hadalka ficil ku badasho diyaar dowladda u tahay in Dalka ay difaacdo.

Mudana Xasan Sheekha ayaa cadeeyay in dowladda aysan duulaan ku ahayn Itoobiya,balsa hadeey iska dhaga tirto hadalada loo sheegayo ay shacab iyo dowladba ay u diyaarsan yihiin dicaafa sharafta iyo qarannimada ummadda Soomaaliyeed.

“Dadka Soomaaliyeed ha u diyaar garoobaan difaaca dhulkooda iyo bad-dooda, Itoobiya haddii ay tallaabo soo qaaddo afar tallaabo ayaan qaadi doonaa, waana isku filanahay.” Madaxweyne Xasan Sheekh

Madaxeyne Xasan Sheekha ayaa sidoo kale ummadda Soomaaliyeed meel walba ay jogaan ugu baaqay in ay difaacdaan Sharafta iyo midnimadooda ayna muujiyaan isku duubni,cadawgana hal meel ay uga soo wada jeestaan

“Soomaaliyeey dhulka yuusan ina dhaafin ee aan difaacano”.ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh.

Mudane Xasan Sheekha ayaa sheegay in dhaqanka Itoobiya ka soo muuqday uu yahay balaayo,geeso la qabtana ay leedahay oo Soomaali meel walba ay joogta loo baahanyahay in ay iska qabato

“Soomaaliyeey dhaqanka Itoobiya maanta ka soo muuqda waa balaayo geeso la qabto ayeyna leedahay ee geesaha aan ka qabano.”sidaa ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh

-Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha XFS iyo Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliyeed oo ku dhawaaqay in muddo seddex cisho ah la hakiyey tartanka Kubadda Cagta Dawlad Goboleedyada iyo Gobolka Banaadir.

Go’aankan ayaa waxa uu kusoo aadayaa, xilli xalay la weeraray baskii ay saarnaayeen ciyaartooyda Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed, waxaana falkaasi cambaareeyey Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha, Taliska Booliska Gobolka Banaadir iyo Maamulka Gobolka Banaadir.

Madaxweynaha JFS Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Khudbadii Jimcaha uu jeediyay ku sheegay in Khawaarijta dadka Soomaaliyeed dagaalka kula jiraan iyo dowlada Itoobiya ay yahiin laba cadow oo duulaan ku ah madaxbanaanida, gobnimada iyo midnimada dalka iyo dadka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa tilmaamay in dowlad iyo shacaba diyaar loo yahay difaaca sharafka iyo dhowrista qaranimada Soomaaliya,

Dhanka kale Madaxweynaha Jamhuuriyadda federaalka Soomaaliyeed Dr. Xassan Sheekh Maxamuud ayaa baaq u diray dhamaan qurbajoogta Soomaaliyeed waxaa uuna ka codsaday in dowladooda ay ka taageeraan Cadawga oo ay ka mid tahay Itoobiya “ Markey Soomaaliya Qatar gasho adinkaa bad-baadin jiray, Maanta waa maalintiiini waa maalintii la’idin baxsan jiray”

Madaxweyne Xasan Sheekh ” Cadow waa labo,waana Shabaab iyo Itoobiya,waan awoodnaa dowladd iyo shacab Shababkana waan iska celinayna duulaanka dibaddana waan iska celinayna intaba waan isaga filanahay”.

Madaxweynaha ayaa intaas ku daray hadalkiisa in aysan gacmaha ka laaban doonin haddii lagu soo xadgudbo qaranimada Soomaaliya.

Halkaan hoose linkiga ka daawo muuqaalka khudbadda madaxweynaha oo dhameystiran.

Dowladda Soomaaliya ayaa soo saarta warbixin toddobaadle ah oo ay uga hadasho dhacdooyinkii dhacay muddada toddobaadka ah ee la soo dhaafay ,haddab halkaan hoos ka akhriso warbixinta oo toddobaadkaan aad u xiiso badan,waxaana lagu bilaabay sida tan.

Warbixinta Toddobaadlaha ee dowladda Federaalka Soomaaliya.

1- Kumanaan shacabka ku nool magaalada Muqdisho ayaa isugu soo baxay banaanbax ballaaran oo looga soo horjeedo dowladda Ethiopia oo dhowaan heshiis sharci darro ah la gashey maamulka Somaliland ee waqooyiga Soomaaliya.

2- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo ku guda jira dadaaladda diblomaasiyadeed ee Soomaaliya ku muujuneyso diidmadeeda qayaxan ee gardarada Ethiopia, ayaa kulamo la qaatey Wakiilka Midowga Yurub ee Geeska Afrika iyo Danjiraha China u fadhiya Soomaaliya.

3- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo martiqaad ka helay dhiggiisa dalka Masar Abdel Fatah El-Sisi.

4- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa magaalada Asmara wadahadalo qoto dheer oo la xiriira xaaladda gobolka kula yeeshay Madaxweynaha Eritrea, Isais Afwerki.

5- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa saxiixay sharci lagu burinayo heshiiskii sharci darrada ahaa ee Ethiopia la gashey maamulka Somaliland ee waqooyiga Soomaaliya.

6- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres oo khadka taleefoonka ku wada hadlay ayaa ka hadlay arrinta ku saabsan xadgudubka ay Itoobiya ku heyso Qaranimada Soomaaliya, iyagoo si gaar ah u sheegay khatarta ka dhalan karta xasiloonida caalamka.

7- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqday xarunta Wasaaradda Gaashaandhigga, halkaas oo uu kula hadley taliyeyaasha, saraakiisha iyo Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliya.

8- Mareykanka, Britain, Jamhuuriyadda Djibouti, Sudan, Boqortooyada Sacuudi Caraabiya, Eritrea iyo China oo noqday dalalkii ugu dambeeyay ee la saftay Soomaaliya, xusayna muhimadda dhowrista madaxbanaanida, qaranimada iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya, kadib tallaabadii gardarrada ahayd ee Ethiopia la beegsatey Soomaaliya.
9- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo mar kale ku celiyay in marnaba uusan dhul Soomaaliyeed ka gor-gortameynin, isagoo tilmaamay muhiimadda ay leedahay in qof kasta ay waajib ku tahay ilaalinta dhulka , sharafta iyo karaamada dalka.

10- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ku bogaadiyey shacabka Soomaaliyeed sida dowladdooda ay ugu garab istaageen difaacida dhulka Jamhuuriyada Soomaaliya.

11- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo khadka taleefanka kula hadlay Madaxweynaha dalka Turkiga Mudane Raceo Tayyio Erdogan ayaa uga mahadceliyey mowqifka garab istaagga ah ee shacabka iyo dowladdu Turkigu ay ka muujiyeen faro-gelinta iyo xadgudubka Itoobiya ay ku sameysay madaxbannaanida iyo midnimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

12- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa khadka taleefanka kula hadlay Madaxweyne Ku-Xigeenka Midoowga Yurub ahna Madaxa Arrimaha Siyaasadda iyo Amniga, Mudane Josep Borrell, isagoo uga mahadceliyey mowqifka adag ee ay ku garab istaageen midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya.

13- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’isul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa hambalyo u diray Mudane Saciid Cabdullaahi Deni oo mar kale loo doortay inuu noqdo Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Puntland 5-ta sano ee soo socota.

14- Ra’iisul Wasaarae Xamsa Cabdi Barre, ayaa magaalada Muqdisho ku qaabilay Danjiraha Boqortooyada Sucuudi Carabiya u fadhiya Soomaaliya, Mudane Axmed Bin Maxamed Al-Muwalad oo ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka iskaashi ee u dhexeeya labada dal ee walaalaha ah.

15- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa tacsiyeeyay geerida marxuum Gaashaanle Cabdi Maxamed Shiikh Xasan (Suulnuug) oo ahaa Abbaandulihii Guutada 18-aad ee GorGor ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo ku shahiiday dagaalka xaqa ah ee lagu ciribtirayo Khawaarijta.

16- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre oo xarigga ka jaray Machadka Dacwadda iyo Daraasaadka Islaamka, ayaa sheegay machadkani looga fadhiyo in uu soo saaro aqoonyahan diimeed oo bulshada ku haga jidka saxda ah ee ay shareecadu ina fareyso.

17- Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Soomaaliya Mudane Saalax Axmed Jaamac ayaa sheegay in damaca iyo faragelinta Ethiopia ee arrimaha Soomaaliya ay dhaliyeen dareen cusub oo la xiriira wadajirka umadda Soomaaliyeed.

18- Urur Goboleedka IGAD oo iclaamiyey shir madaxeed aan caadi ahayn oo ka dhacaya dalka Uganda, oo looga hadlayo faragelinta Ethiopia ee qaranimada Soomaaliya.

19- Xoghayaha Guud ee Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) Xuseen Ibraahim Daaha ayaa sheegay in si cad ay uga soo horjeedaan xadgudubka dowladda Itoobiya ee ka dhanka ah madaxbannaanida iyo qaranimada Soomaaliya.

20- Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa dalbatay shir deg deg ah ay isugu yimaadaan Wasiirada Arrimaha Dibadda ee Jaamacadda Carabta si looga wadahadlo xad gudubka Itoobiya ee madaxbanaanida iyo qaranimada Soomaaliya.

21- Danjiraha Soomaaliya ee dalka Kenya ayaa ka qeyb galay shir aan caadi aheyn kaas oo ay iskugu yimaadeen safiiradda wadamada xubnaha ka ah Jaamacadda Carabta u fadhiya Nairobi.

22- Shacabka magaalada Boorame ee gobolka Awdal ee Waqooyiga Soomaaliya ayaa dhigay banaanbax ballaaran oo ay kaga soo horjeedaan damaca Ethiopia ee faragelinta madaxbanaanida iyo qaranimada Soomaaliya.

23- Kumannaan shacab ah oo ka careysan faragelinta Ethiopia ayaa isugu soo baxay magaalada Burco ee xarunta Gobolka Togdheer.

24- Odayaasha Dhaqanka degmada Saylac ee gobolka Awdal ayaa si adag uga horyimid Is Afgaradka sharci darrada ah ee Ethiopia ay la gashey Somaliland.

25- Shacabka Degmada Warsheekh ee Gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa isugu soo baxay banaanbax ay kaga so horjeedaan faragelinta Ethiopia ee qaranimada Soomaaliya.

26- Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in ay aad uga xuntahay tallaabooyinka gurracan ee maamulka Somaliland isugu dayayo in uu ku af qabto warbaahinta iyo dadweynaha gobollada waqooyi ee dalka ee ka dhiidhinaya faragelinta Ethiopia ee qaranimada Soomaaliya.

27- Qaar ka mid ah xubnaha Baarlamaanka Kenya ayaa cambaareeyay xadgudubka Ethiopia kula kacday qaranimada Soomaaliya.

28- Wasiiradda iyo Xildhibaanada labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ee ka soo jeeda Gobolka Awdal ayaa si cad uga soo horjeestay faragelinta Ethiopia ee qaranimada Soomaaliya.

29- Wasiirka Caafimaadka ee Soomaaliya Dr. Cali Xaaji Aadan ayaa kulan la yeshay Raktarka Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed Prof. Xasan Cusmaan Gacal kaas oo ku qotomay xoojinta nidaamka caafimaadka guud ee dalka iyo horumarinta cilmi baarista caafimaadka.

30- Wasiirka Warfaafinta ee Soomaaliya Mudane Daud Aweis Jama oo u hambalyeeyay shaqaalaha iyo maamulka Wakaaladda Wararka Soomaaliya ee SONNA oo 60-sano jirsatay.

31- Ciidanka Xoogga Dalka oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah ayaa duqeyn ka dhacday deegaanka Jeexjeex ee Koofurta gobolka Mudug ku dilay 26 dhagar qabe oo Khawaarijta ka tirsan ,oo uu ku jiro horjoogihii kooxda watay.

32- Hay’adda Nabad Sugida iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) ayaa magaalada Beledweyne ee Gobolka Hiiraan ku soo qabtey shabakad ka tirsan Khawaarijta Al Shabab oo doonayay inay u tallaabaan Gobolka Galgaduud.

33- Wasiirkii Gaashaandhigga ee maamulka Somaliland Cabdiqani Caateeye ayaa iska casilay xilkiisa,isagoo ka soo horjeeda heshiiskii sharcidarrada ahaa ee dhexmarey Ethiopia iyo maamulka Somaliland.