Hay’adaha ammaanka ee dowladda oo gacanta ku haya galbaariseedka weerarkii nafla caariga ahaa ee Khawaarijta ay ka gaysteen Hotel SYL ayaa waxa ay gacanta ku dhigeen 16 eedeysane oo ku lug lahaa weerarkaas.

Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka ee NISA ayaa ku guulaysatay in ay soo qabato Abdinasir Daahir Nuur oo ahaa shaqsigii suurta-galiyay in magaalada ay soo galaan Gawaarida falka argagixiso lagu gaystay.

Sidoo kale dadka la qabtay waxaa ka mid ah ilaa iyo Afar eedeysane oo ku diiwaan gashan milkiyadda labada Gaari ee Khawaarijtu u adeegsatay weerarka Hotelka SYL.

Waxaa kale oo baaris ay ku socotaa Shan xubnood oo ka tirsan ciidanka ammaanka dowladda kuwaas oo ka shaqaynayay baraha baaris ee Khawaarijtu ay ka soo gudbeen.

Shacabka Soomaaliyeed waxaa lala wadaagi doonaa caddaymo dhammaystiran kuwaas oo muujinaya dhagarta Shabakaddan Khawaarijta ah iyo gungaarka hay’adaha baarista.

Dhammaan Shabakadda Khawaarijta ah ee la qabtay iyo eedeysaneyaasha kale ee loo haysto kiiskan waxaa loo gudbin doonaa Maxkamadda shaqada ku leh, waxaana ay hortagi doonaan cadaaladda.

-Dhammaad-

Isbeddelka dhinaca ganaciga ee dalkeenna ayaa sii xoogeysanaya,iyadoo shirkadaha waa weyn ee Soomaalida ku leeyihiin dibaddaha qaarkood dalka la keennayo, magaalada caasimadda ee Muqdisho ayaa si gaar ah looga dareemayaa horumar ganacsi oo baaxad weyn.

Waxaa Muqdisho laga furay xarumihii ugu horeeyay ee shirkadaha soo saara dharka iyo kabaha casriga ah ee GIORDANA iyo FLO oo laga hirgeliyay suuqyada Jubba-Hyper-market iyo Barako-Hyper-Market, kuwaas oo shacabka si weyn uga adeeganayaan.

Xuseen Daahir Shire oo ka mid ah mas’uuliyiinta Jubba-Hyper-Market ayaa ka hadlay faa’idooyinka dhaqaale ee shirkadahan dalka ku soo kordhinayaan.

” Caawana waxaad marti u tihiin furitaanka labadan shirkadood GIORDANO oo shirkad caan ah oo Bulshada Soomaaliyeed ay yaqaanaan dhibna loo qabay in dharkeeda oo sax ah magaalada gudaheeda laga helo, sidaas daraateed waxaan rabnaa in ay macaamiisha ka faa’ideystaan oo nagula ciidaan,”.

Qaar ka mid ah ganacsatada Soomaaliyeed ayaa soo dhoweeyay tallaabadan, waxayna sheegeen in dalka uu ka bilowday tartan ganacsi oo muhiim u ah kobaca dhaqaalaha iyo horumarka Bulshada.

Guddoomiye ku-xigeenka amniga degmada Shangaani ee gobolka Banaadir ayaa dhankiisa sheegay in xarumahan ganacsi ee laga furay magaalada Muqdisho ay horumar ku soo kordhin karaan ganacsi dalkeenna.

Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa ku guuleysatay in ay sugto amniga magaalada Muqdisho, taas oo suurta-gelisay in ganacsiga magaalada si xowli ah ku socdo, dadkuna si nabad ku ganacsadaan.

Kulan looga hadlayay geedi-socodka dhammeystirka iyo kaabista Dastuurka KMG ah ee Jamhuuriyadda Federaalka ee Soomaaliya oo ay soo qaban qaabiyeen Ra’iisal wasaare ku-xigeenkii hore ee dalka xildhibaan Mahdi Maxamed Guuleed ( Khadar) iyo hoggaanka ardayda Qaanuunka Jaamacadaha Muqdisho ayaa lagu qabtay magaalada Muqdisho, kaasoo sidoo kale, kulanka su’aalo la xiriira arrimaha Dastuurka lagu weydiiyay Xil. Mahdi Maxamed Guuleed.

Ra’iisal wasaare ku-xigeenkii hore ee dalka Xil. Mahdi Maxamed Guuleed Khadar ayaa marka hore sharaxaad ka bixiyay muhiimadda dhammeystirka Dastuurka iyo cutubka 4-aad oo ay ka doodistiisu wadaan Xildhibaanada labada Aqal ee Baarlamaanka JFS.

” Cutubka 4-aad, oo matalaadda shacabka ama nidaamka madaxtooyada miyeynu qaadanaa kii Baarlamaaniga ahaa ee ninka odaygu ahi baqashu ku micneeyay miyaa ku sii joognaa mise nidaam madaxtooyo oo madaxweyne iyo ku-xigeen aynu qaadanaa, nooca doorashada ma waxaynu ka dhignaa ( single constituency) oo habka liistada xiran ah ama ama habka liistada furan waa dood kale, xisbiyada siyaasadda saddex goor beyni soo marnay, mid waa taa aan iri 1960-96 oo 86-xisbi siyaasadeed, nin iyo xaaskiisa subaxii inta ay iska soo kacaan ayay xisbi ku dhawaaqi jireen,”.

Qaar ka mid ah dhallinyarada aqoonyahanada ah ee ka soo qeyb galay kulanka ayaa su’aalo ku saabsan dhammeystirka Dastuurka weydiiyay Ra’iisal wasaare ku-xigeenkii hore ee dalka.

” Haddii madaxweyne iyo madaxweyne ku-xigeen la aado, maxaa xigi doonaa mala sameeyay qiimeyn?. Qodobo waxaa jira ay aad baarlamaanka u diidan yihiin in Dastuurka lagu daro oo ay ka mid tahay qofna looma aabo-yeelayo xasaanad fal-dambiyeed uu galay inuu kaga baxsado oo doodda ugu badan ay ka dhallatay, haddii Baarlamaanka saddex boqol iyo tiradaas dhammaan isku raacaan in qodobkaas laga saaro matalaaddii shacabka ama dadweynihii marka afti laga qaado ay codsadaan in qodobkaas in qodobkaas lagu soo daro labadaas kee la cuskanaa oo la ictimaadi doonaa? ayaa ka mid ah su’aalihii la weydiiyay Xil. Mahdi.

Intaas ka dib, xildhibaan Mahdi Maxamed Guuleed (Khadar) ayaa ka jawaabay su’aalihii ay weydiiyeen ardayda ka soo qeyb gashay kulanka.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed (Madoobe) ayaa maanta shir guddoomiyay kulanka 29-aad ee Labada Aqal ee BJFS. Kulanka Guddoomiyaha waxaa ku wehliyay kuxigeenada labada aqal ee Baarlamaanka 11-aad.

Ajanadaha kulanka maanta oo ahaa sii-wadida dooda madaxyada 3-aad iyo 4-aad oo ku jira cutubka 4-aad ee wax-ka-bedelka Dastuurka KMG ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, waxayna Xidhibaannada aragtidooda ka dhiibteen qodobadii ka harsanaa dooddii madaxyada 3aad iyo 4aad ee cutubka afaraad.

Dooddan afarta cutub ee soo bilaabatay 12, Febraayo 2024, socotayna in kabadan 40 maalmood ayaa inta badan Xildhibaanada iyo Sanatarrada labada Aqal ka yeesheen dood adag oo isugu jirta sixid, tirid, siiqayn iyo su’aalo waydiin guddiyada soo diyaariyay soojeedintan.

Guddoomiyaha Guddiga La-socodka Wax-ka bedelka Dib-u-eegista Dastuurka Xil. Xuseen Iidow oo dooda ka dib ka hadlay soo jeedimaha Xildhibaannada ayaa mid mid u dul istaagay qodobadii ay  aragtidooda ka dhiibteen Xildhibaannada iyo Senatorrada  ee Baarlamaanka 11aad, isagoona sharxay qodob kasta faqraha uu ka koobnaa.

Guddoomiyaha Guddiga Madax-banaan ee Dib-u-eegista Dastuurka Burhan Aadan Cumar, oo Xildhibaannada aragtooda dhiibtay u soo bandhigay qaab qoraal ah, isagoona dulmar kooban ku sameeyay Xildhibaan kasta aragtida uu ka dhiibtay qodobadii iyo faqradihii ku qornaa cutubka afaraad ee dib-u-eegista Dastuurka.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka oo gunnaanadka soo xiray fadhiga maanta ayaa  sheegay in dooda cutubka 4-aad uu inta ku egyahay, isla-markaana Guddiga Dastuurka looga baahanyahay in ay soo khulaaseeyaan soo jeedimaha Xildhibaanada.