Wasiirka xanaanada xoolaha oo qaabilay wafdi ka socda Hay’adda WFP

Wasiirka Wasaaradda Xanaanada Xoolaha, Dhirta iyo Daaqa, Mudane Xasan Xuseen Maxamed, iyo Wasiir ku Xigeenka Wasaaradda, ayaa kulan miro-dhal ah la yeeshay wafdi ka socday Hay’adda Cuntada Adduunka (WFP), kaasoo ujeedadiisu ahayd dardargelinta dadaallada xal loogu raadinayo xaaladaha abaaraha dalka, gaar ahaan dadka xoola-dhaqatada, iyo xoojinta arrimaha farsamo ee la xiriira horumarinta wax-soosaarka kheyraadka xoolaha.

Madaxa WFP, oo ah masuul sare oo hadda loo magacaabay hogaaminta barnaamijyada WFP ee Soomaaliya, ayaa ka mahadceliyay wadashaqeynta joogtada ah ee u dhexeysa WFP iyo Wasaaradda.

Labada dhinac ayaa si qoto-dheer uga wada hadlay xaaladda cunno-yari ee dalka ka jirta iyo sidii loo laba-laabi lahaa faragelinta hadda la awoodo, iyadoo si gaar ah diiradda loo saaray marxaladaha adag ee ku saabsan gar-gaaridda iyo horumarinta.

Ugu dambeyn, WFP iyo Wasaaradda ayaa hoosta ka xariiqay in si dhow loo iska kaashado xoojinta arrimaha farsamo, si loo abuuro fursado dheeri ah oo maalgelin loogu sameeyo horumarinta wax-soosaarka xoolaha.  

Wasiirka Qoyska oo xarig jartay garoon kubadda cagta ah oo loogu talagalay agoonta Booliiska

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka XFS, Amb. Khadija Maxamed Al-Makhzoumi, ayaa xarig ka jartay garoon kubadda cagta ah oo ka hirgelisay xarunta barbaarinta agoonta Ciidammada Booliiska Soomaaliyeed, si carruurta agoonta ahi ugu ciyaaraan.

Dhame Xaliimo Saciyo Yuusuf Cabdulle, taliyaha xarunta barbaarinta agoonta Ciidammada Booliiska Soomaaliyeed, oo ka hadashay munaasabadda xarig-jarka, ayaa uga mahadcelisay Wasiir Khadiija Al-Makhzoumi sida ay mar walba u garab taagan tahay carruurta agoonta ah, gaar ahaan kuwa ka tirsan Ciidammada Booliiska. Waxay sheegtay in tallaabadani ay wax weyn ugu fadhido carruurta.

Wasiir Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi, oo hadal kooban ka jeedisay madasha, ayaa tilmaantay in ay waajib tahay in la garab istaago carruurta agoonta ah islamarkaana mar walba laga farxiyo. Waxay si gaar ah u xustay carruurta ay waalidiintoodu naftooda u hureen qarankooda, kuwaas oo ka tirsanaa guud ahaan Ciidammada Qalabka Sida ee Soomaaliyeed, iyadoo carrabka ku adkaysay in dhiiggooda iyo dadaalkooda nabadda maanta aan haysano ay sabab u tahay.

      

𝐇𝐚𝐲’𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐒𝐨𝐜𝐝𝐚𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐨𝐨 𝐃𝐞𝐞𝐪 𝐋𝐚𝐜𝐚𝐠𝐞𝐞𝐝 𝐤𝐮 𝐖𝐚𝐫𝐞𝐞𝐣𝐢𝐬𝐚𝐲 𝐔𝐫𝐮𝐫𝐤𝐚 𝐃𝐚𝐫𝐲𝐞𝐞𝐥 𝐁𝐮𝐥𝐬𝐡𝐨 𝐞𝐞 𝐆𝐮𝐫𝐦𝐚𝐝𝐤𝐚 𝐀𝐛𝐚𝐚𝐫𝐚𝐡𝐚

Muqdisho(Wargeyska Dalka):’Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliyeed ayaa Maanta qabatay Munaasabad lagu wareejinayay Deeq Lacageed 14,400 US Dollar oo ay iska soo uruuriyeen Shaqaalaha Hay’adda, laguna wareejiyay dhalinyarada Ururka Daryeel Bulsho, oo ah urur si firfircoon uga shaqeeya Gurmadka Abaaraha iyo Caawinta Dadka Soomaaliyeed, gaar ahaan xilliyada adag. Lacagtan ayaa loogu talagalay in lagu gaarsiiyo Dadka ay Abaaruhu saameeyeen Biyo, Cunto iyo Gargaar Degdeg ah.

Sheekh Bashiir Axmed Salaad, Guddoomiyaha Hay’adda Culimada Soomaaliyeed oo ka qayb galay Munaasabadda ayaa booriyay in ay muhiim tahay in Ummadda Soomaaliyeed is caawiso oo ay isku garab istaagto marka ay timaado xaaladaha adag sida Abaaraha.

Dhankiisa, Guddoomiyaha Ururka Daryeel Bulsho Maxamed Cali Siyad (Champion) ayaa sheegay in Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ay noqotay Hay’addaha Dowladda tii  ugu horreysay ee ka soo jawaabta baaqooda gurmadka, isagoo uga mahadceliyay dareenka iyo kaalinta ay qaateen Shaqaalaha Hay’adda.

Sidoo kale, Cismaan Muxiyadiin Shaatax, Guddoomiyaha Daladda Ururrada Bulshada Rayidka, ayaa muujiyay mahadcelin ballaaran oo uu u jeediyay hay’adda, isagoo tilmaamay in tallaabadan ay tahay mid dhiirrigelin u noqon karta Hay’adaha kale si ay uga qeyb qaataan Gurmadka Abaaraha.

Ugu dambayn, Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Mudane Mustafa Duhulow ayaa ku dhiirrigeliyay Dhalinyarada Soomaaliyeed in ay sii wadaan doorkooda ku aaddan howlaha samafalka iyo taageeridda Bulshada.

Waxa uu sidoo kale sheegay in ay tahay wax laga naxo in Maanta ay jiraan dad Soomaaliyeed oo Biyo La’aan u dhimanaya, isagoo Carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in Dadka Soomaaliyeed qaataan masuuliyadda ka saaran garab istaagga walaalahooda ay Abaaruhu saameeyeen, isla markaana ay xoojiyaan dadaallada Gurmadka.

     

Kulan lagu falanqeeyay saameynta sii kordheysa ee Isbeddelka Cimilada oo lagu qabtay Magaalada Muqdisho

Muqdisho(Wargeyska Dalka):-Magalada Muqdisho ayaa martigelisay Munaasabad lagu daahfurayay Warbixinta Qaran ee Cimilada iyo Horumarka Soomaaliya, taas oo si Wadajir ah u soo qaban-qaabiyeen Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Bangiga Adduunka (World Bank).

Kulankan oo ay ka qeyb galeen hay’ado kala duwan oo ka shaqeeya arrimaha deegaanka iyo horumarinta ayaa lagu falanqeeyay saameynta sii kordheysa ee Isbeddelka Cimiladu ku leeyahay Soomaaliya. Intii ay socotay Munaasabadda, waxaa si gaar ah diiradda loo saaray sida Abaaraha iyo fatahaadaha soo noqnoqda ay u saameeyeen Nolosha Bulshada, dhaqaalaha iyo wax soo saarka Beeraha.

Warbixinta la soo bandhigay ayaa iftiimisay baahida loo qabo qorsheyaal waara oo lagu xoojinayo awoodda Bulshada si ay ula qabsato xaaladaha Cimilada ee Isbeddelaya. Sidoo kale waxaa lagu tilmaamay in iskaashi dhexmara Dowladda, Hay’adaha Caalamiga ah iyo bulshada uu door muhiim ah ka qaadan karo yareynta saameynta ka dhalata Isbeddelka Cimilada.

Daahfurka warbixintan ayaa sidoo kale muujinaya dadaallada lagu xoojinayo qorsheyaasha horumarineed ee la jaanqaadaya ilaalinta Deegaanka iyo kobcinta Dhaqaalaha, si Soomaaliya ay uga gudubto caqabadaha Cimilada isla markaana u gaarto Horumar waara.

Munaasabaddan ayaa waxaa sidoo kale ka qeyb galay masuuliyiin ka tirsan Dowladda iyo Wakiillo ka socday Hay’ado kala duwan oo ka shaqeeya arrimaha Deegaanka.

Wasiiru-Dowlaha Wasaaradda Deegaanka iyo Isbeddelka Cimilada ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Axmed Cumar Maxamed, ayaa sheegay in barnaamijkan uu gacan ka geysan karo in Soomaaliya hesho maalgelin iyo taageero Caalami ah oo lagu horumarinayo mashaariic la xiriira ilaalinta deegaanka, Tamarta Nadiifta ah iyo kobcinta Dhaqaalaha.

      

Mas’uuliyiinta Gaashaandhigga XJFS oo boogaadiyay kaalinta Gabdhaha ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliya

Muqdisho(Wargeyska Dalka):- Wasiirka Gaashaandhigga XFS, Mudane Axmed Macallin Fiqi, oo ay wehliyaan Taliyaha Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, S/Guuto Ibraahim Maxamed Maxamuud, Taliyaha Ciidanka Dhulka, S/Guuto Sahal Cabdullaahi Cumar, iyo Safiirka Dowladda Turkiga ee Soomaaliya, ayaa ka qayb-galay Munaasabad lagu xusayay Maalinta Caalamiga ah ee Haweenka, isla markaana lagu dhiirrigelinayay Gabdhaha ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Munaasabadda ayaa diiradda lagu saaray doorka muhiimka ah ee Haweenku ku leeyihiin difaaca Dalka, ilaalinta Amniga, iyo ka-qaybgalka Hawlgallada Ciidanka Qaranka.

Wasiirka Gaashaandhigga ayaa xusay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ka go’an tahay xoojinta ka-qaybgalka Haweenka ee Hay’adaha Amniga, isla markaana ay muhiim tahay in la dhiirrigeliyo kartidooda iyo hoggaamintooda si ay kaalin muuqata uga qaataan horumarinta Ciidanka Qaranka. Sidoo kale, Munaasabadda ayaa lagu muujiyay taageerada saaxiibbada caalamka ee ku aaddan horumarinta iyo tayeynta Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.

Mas’uuliyiintii halkaas ka hadlay ayaa bogaadiyay Geesinimada iyo dadaalka Gabdhaha Ciidanka Xoogga Dalka, kuwaas oo door muuqda ka qaata difaaca Qaranka iyo sugidda Nabadgelyada.

                  

Guddoomiyaha Hay’adda SoDMA oo la kulmay Wafdi ka socday Dowladda Norwey

Muqdisho,(Wargeyska Dalka):- Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka Soomaaliyeed (SoDMA), Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, ayaa Xarunta Howl-galka Degdegga ah ee Qaranka (NEOC) ku qaabilay Wafdi ay hoggaamineyso Marwo Marit Fikke oo ka socotay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Dowladda Norway.

Kulanka waxaa diiradda lagu saaray xaaladda ka sii dareysa ee Abaarta Dalka, taas oo haatan ku sii fidaysa qaybo badan oo Soomaaliya ah isla markaana saameysay in ka badan 74 Degmo. Waxaa la xusay in Bulshooyinka ay Abaartu saameysay ay si Degdeg ah ugu baahan yihiin Gargaar Bini’aadannimo.

Marwo Marit Fikke oo ka socotay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Dalka Norway, ayaa amaantay dadaallada joogtada ah ee Hay’adda SoDMA, gaar ahaan howlaha Gurmadka ee lagu caawinayo Dadka ay saameeyeen Abaaraha iyo musiibooyinka dabiiciga ah.

Ugu dambeyn, Guddoomiyaha Hay’adda SoDMA Mudane Maxamuud Macalin waxuu uga mahadceliyay Dowladda Norway taageerada ay siiso Soomaaliya gaar ahaan dhinaca Gargaarka Bini’aadannimo, isagoo tilmaamay in Dowladda Norway ay tahay saaxiib istaraatiiji ah oo Soomaaliya garab taagan, isla markaana uu rajeynayo in la sii xoojiyo iskaashiga labada dhinac.

     

Kulan lagu soo dhaweynayo dhammaystirka Dastuurka Dalka oo lagu qabtay Magaalada Muqdisho

Muqdisho(Wargeyska Dalka):-Kulan lagu soo dhoweynayay dhammaystirka Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa lagu qabtay Xarunta Tiyaatarka Qaranka ee Magaalada Muqdisho, waxaana ka soo qayb galay Mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda iyo Haween ka kala socday Degmooyinka Caasimadda.

Intii uu kulanku socday ayaa si weyn loo bogaadiyay Guusha laga gaaray dhammaystirka Dastuurka oo muddo dheer qabyo ahaa. Haweenkii ka soo qayb galay kulanka ayaa Dowladda uga mahadceliyay dadaalka ay gelisay sidii loo dhammaystiri lahaa Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Qaar ka mid ah Mas’uuliyiinta iyo Haweenkii ka hadlay kulanka ayaa Warbaahinta Qaranka u sheegay in ay ku faraxsan yihiin dhammaystirka Dastuurka, iyagoo ku Ammaanay Dowladda Federaalka sida ay uga dhabeysay go’aankeedii ahaa in la dhammaystiro oo la Ansixiyo Dastuurka Dalka.

Xildhibaan Saynab Caamir oo ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya ayaa tiri:-

“Baarlamaanka aan ka tirsanahay, annagoo ku qanacsan ayaan ansixinay Dastuurka Dalka.”

Sidoo kale Xildhibaan Canab, oo ka tirsan Baarlamaanka Galmudug, ayaa tiri:
“Dastuurkii aan mar kasta qabyada ku maqli jirnay waa la dhammaystiray, Dowladduna waa ku mahadsan tahay.”

Tan iyo markii xildhibaannada labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ay cod aqlabiyad leh ku ansixiyeen dhammaystirka Dastuurka Dalka, waxaa isa soo taraya Hambalyada iyo bogaadinta ay Shacabka Soomaaliyeed u jeedinayaan Dowladda, taas oo dadaal badan gelisay sidii Dalka uu u yeelan lahaa Dastuur rasmi ah oo dhammaystiran.

Wasiirka Qoyska XFS oo soo gunaanadday bandhigga Todobaadka ee Haweenka Soomaaliyeed

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi ayaa xalay magaalada Muqdisho ku soo gunaanudday bandhigga Todobaadka Haweenka Soomaaliyeed iyo xuska munaasabadda Maalinta Caalamiga ah ee 8-da Maarso.

Xiritaanka munaasabaddaan waxaa kasoo qeybgalay mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda oo ka mid yahay Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya Amb Axmed Macalin Fiqi, Wasiir Ku Xigeenka Wasaaradda Qoyska marwo Maryan, safiirka dowladda Turkiga u fadhiya Muqdisho Amb alper aktaş, taliyaha Nabadsugiga Gobolka Banaadir Taliye Liibaan, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir iyo marti sharaf ka;e.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi oo si rasmi usoo xirtay bandhigga ganacsiga Haweenka Soomaaliyeed , xuska Todobaadka Haweenka Soomaaliyeed iyo Munaasabadda maalinta Caalamiga ah ee Haweenka Aduunka ayaa uga mahad celisay Haweenka ganacsatada ee ku jira ururka Haweenka Ganacsatada ah sida ay usoo bandhigeen hal abuurkooda ganacsi,iyadoo sidoo kale u mahad celisay mas’uuliyiintii kala duwanaa ee ka qeybgalay dhiirigelinta haweenka ganacsatada ah.

Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka Soomaaliya ayaa sanadkan si weyn oo aan horey loo arag u qabatay xuska Todobaadka Haweenka Soomaaliyeed iyo Munaasabadda maalinta Caalamiga ah ee Haweenka Aduunka,halkaasi oo lagu soo  bandhiggay adeegyada ganacsiyada yaryar ee ay qabtaan haweenka iyo doorka ay ku leeyihiin horumarka bulshada.

Mudadii u socday todobaadka bandhigga haweenka waxaa gabdhihii ka qeybgalay loo sameeyay howlo isugu jiray  baaritaano iyo daweyn caafimaad oo lacag la’aan ah .

 

Kismaayo oo u gudubtay wareegga 3-aad ee Tartan cilmiyeedka Ramadaan

Degmada Kismaayo  oo ka tirsan Gobolka J/Hoose ayaa u gudubtay wareegga 3-aad ee tartan cilimyeedka bisha ramadaan, kaddib, markii 12 dhibcood ay kaga adkaatay Degmada Dhuusamareeb oo iyaduna heshay 6 dhibcood.

Waa sanadkii lix iyo tobnaad ee warbaahinta qaranka ay qabaneyso tartan cilmiyeedka bisha Ramadaan,kaas oo sanadkaan ay si wadajir ah u taaba-gelinayaan maamulada Bangiga IBS iyo kan Gobolka Banaadir.

Tartankaan waxaa habeen kasta laga sii daayo Warbaahinta Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo si toos ah looga daawadaa Telefishinka Qaranka iyo sidoo kale Radio Muqdisho oo laga baahiyo.

Sanad kasta barnaamijka tartan cilmiyeedka bisha ramadaan waxaa ka qeybgala 32 degmo oo kamid ah gobolada dalka Soomaaliya,waxaana degmadii ku guuleysata tartankaasi lagu abaalmariyaa koobab,lacago iyo abaalmarinno kale sida shahaadooyin muujinaya kaalinta aqoon ee ay gaareen dhallinyarada jiilasha cusub ee soo koroya.

Madaxweynaha JFS oo u Hambalyo u diray Haweenka Soomaliyeed Maalinta Haweenka Adduunka awgeed

Muqdisho (Wargeyska Dalka):- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa Hambalyo iyo bogaadin  u diray dhammaan haweenka Soomaaliyeed, meel kasta oo ay Dunida ka joogaan,  munaasabadda Maalinta Haweenka Adduunka ee 8 Maarso awgeed.

Haweenka Soomaaliyeed waxay Laf-Dhabar u yihiin Horumarka Bulshada iyo Dhismaha Dowladnimada, waxa ay kaalin muhiim ah ka qaadanayaan halganka Qaran ee lagula jiro Khawaarijta, iyagoo aasaas u ah Howlgallada Xoreynta iyo barnaamijyada Dib u Heshiisiinta.

Sidoo kale, Haweenka Soomaaliyeed waxa ay Hormuud ka yihiin Barnaamijka Dimuqraadiyadda Dalka, gaar ahaan Hirgelinta Doorashooyinka Dadweynaha ee Qof iyo Cod.

Dowladda Federaalka Soomaaliya waxaa ka go’an in la xoojiyo ka-qaybgalka Haweenka ee Hoggaaminta, Siyaasadda iyo Go’aan-Qaadashada.

Ugu Dambayn, waxaan ku bogaadinayaa Haweenka Soomaaliyeed Dadaalkooda, Dulqaadkooda iyo Kaalintooda lama Ilaawaanka ah ee ay ku leeyihiin Horumarka Dalka.

Waxaan idiin rajaynayaa Horumar iyo Guulo joogto ah.