Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi ayaa magaalada Baydhabo kulan kula qaadatay ururrada Haweenka, kulankaasi oo ku saabsanaa xaaladaha ay ku sugan yihiin Haweenka Koonfur Galbeed fursadaha, caqabadaha iyo daruufaha ku xeeran.

Xubno ka mid ah Haweenka kulanka kasoo qeybgalay oo ku hadlay magaca ururrada Haweenka ayaa uga waramay xaaladaha ay ku sugan yihiin Haweenka gobollada Koonfur Galbeed ku dhaqan, caqabadaha heysta iyo baahiyahooda waxaana ay dhammaantood bogaadiyeen guullaha baaxada leh ee ay gaartay Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka Soomaaliya.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi oo kulanka khudbad ka jeediyey ayaa Haweenka warbixin ka siisay guulaha ay Wasaaradda Qoyska gaartay iyo tallaabooyinka ay Wasaaradda u qaaday wax ka qabashada tacadiyada iyo Hormarinta haweenka kuwaasi oo ay ka mid yihiin:- In markii ugu horeysay qoondada Haweenka lagu cadeeyey 30% sharciga Doorashooyinka iyo Sharciga Axsaabta, Ansixinta Sharciga ka hortagga Tacadiyada ka dhanka ah arrimaha Jinsiga ,Sharciga ka hortagga Gudniinka Fircooniga, Sharciga Arrimaha Qoyska oo waxbadan xuquuq siinaya Haweenka.

Wasiirka Wasaaradda Qoyska iyo Hormarinta Xuquuqul Insaanka XFS Amb Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi ayaa dhinaca kale Haweenka kulanka kasoo qeybgalay uga warbixisay tallaabooyinka u qorsheysan iney Wasaaraddu u qaado hormarinta Haweenka Soomaaliyeed iyo in guud ahaanba meesha laga saaro tacadiyada ay la kulmaan Haweenka ayadoo ugu dambeynna ku boorisay Haweenka kulanka kasoo qeybgalay isku duubni iyo wadajir iney uga gudbaan daruufaha ku xeeran islamarkaana wadajir looga faa’ideysto fursadaha jira.

Dowladaha Soomaaliya iyo Suudaan ayaa kala saxiixday heshiis is-dhaafsi fiiso oo u gaar ah dadka haysta baasaboorrada diblomaasiyadeed, taas oo ah tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo xiriirka labo geesoodka ah isla markaana lagu fududeynayo wada shaqeynta diblomaasiyadeed ee labada dal.

Heshiiskan ayaa la gaaray 2-da Abriil intii lagu guda jiray kalfadhigii labaad ee Guddiga Wadatashiga Siyaasadeed ee Soomaaliya iyo Suudaan, kaas oo ay si wadajir ah u guddoominayeen Mudane Xamse Aadan Xaadow, Xoghayaha Joogtada ah ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Sooomaaliya iyo Danjire Muawiya Cismaan Khaalid Kaaliyaha Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Suudaan.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray horumarinta iskaashiga dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha, waxbarashada iyo kobcinta awoodda hay’adaha, iyadoo sidoo kale la xoojiyay isku duwidda arrimaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah.

Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Xoogga Dalka Gen. Sahal Cabdullaahi Cumar ayaa kulan muhiim ah la-qaatay dhiggiisa, Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Jamhuuriyadda Turkiga Janaraal Metin Tokel.

Kulanka ayaa waxaan diiradda lagu saaray sii adkaynta iskaashiga milateri iyo xoojinta wada-shaqaynta dhanka hawlgallada ciidan, Labada dhinac ayaa si qoro dheer u wada gorfeeyay dardar-gelinta barnaamijyada tababarka, tayeynta ciidammada iyo kor u qaadista awoodda difaaca.

Gebagebadii ayaa Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Dalka Gen. Sahal Cabdullaahi waxaa u dhiggiisa uga mahad mahadceliyay garab istaagga walaaltinimo iyo taageerada hagar-la’aaneed ee ay markasta la garab taagan yihiin dib u dhiska iyo horumarinta Ciidanka Xoogga Dalka.

Guddoomiye Ku-xigeenka Maamulka iyo Maaliyadda Maamulka Gobolka Banaadir, Mudane Ciise Maxamuud Guure ayaa ka qaybgalay munaasababad lagu daahfurayay Xarunta Shaybaarka Biyaha ee Gobolka Banaadir oo lagu qabtay magaalada Muqdisho.

Mudane Ciise Maxamuud Guure, ayaa tilmaamay in xaruntani ay door muhiim ah ka qaadan doonto horumarinta adeegyada bulshada, gaar ahaan la socodka iyo xakamaynta khataraha ka dhasha biyaha aan nadiifka ahayn.

Sidoo kale, xaruntan Shaybaarka Biyaha ayaa la filayaa in ay xoojiso awoodda farsamo ee gobolka, iyadoo suurtagelin doonta in si joogto ah loo sameeyo kormeerro iyo daraaseyn cilmiyeed oo lagu hubinayo badqabka biyaha, isla markaana lagu taageero go’aan-qaadashada ku saleysan xog sax ah.

Ugu dambeyn, daahfurka xaruntan ayaa astaan u ah dadaallada joogtada ah ee lagu xoojinayo kaabayaasha adeegyada aasaasiga ah iyo ilaalinta deegaanka ee Gobolka Banaadir.

Maareeyaha Dekedda Weyn ee Muqdisho, Danjire Maxamed Cali Nuur (Ameeriko), oo uu wehliyo Safiirka Soomaaliya u fadhiya dalka Ruushka, Maxamed Abuukar Subeer, ayaa intii uu socday Madasha Caalamiga ah ee Gaadiidka iyo Saadka ee lagu qabtay magaalada St. Petersburg ee Ruushka, waxa ay kulan dooceed la qaateen wafdi ka socday Wasaaradda Gaadiidka iyo Saadka ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, oo ay ka mid ahaayeen Naif Saleh Samkari, Agaasimaha Waaxda Deegaanka Badda, iyo Najla Alfarraj, khabiir ku takhasustay arrimaha deegaanka.

Kulanka waxaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga arrimaha badda, hirgelinta is-afgaradka labada dhinac, iyo istaraatiijiyadda IMO ee ilaalinta deegaanka iyo yareynta qiiqa.