Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, gaar ahaan cutubyada sida gaarka ah u tababaran ee Kumaandooska Gorgor ayaa gargaar u fidiyay shacabka ku nool deegaanno ka tirsan gobolka Baay, kadib dhibaatooyin isugu jira abaaro, cunno yari iyo xaalado amni oo saameeyay nolosha dadka deegaanka.

Goobaha ay Ciidamada gurmadkaan gaarsiiyeen waxaa kamid ah Mad-dhoos, Gomarey iyo tuuooyin kale oo ka tirsan gobolka Baay.

Gurmadkaan ayaa isugu jiray raashinka noocyadiisa kala duwan, biyo-dhaamin loo sameeyay shacabka, iyo adeegyo caafimaad oo degdeg ah, si loo yareeyo dhibaatada haysata dadka deegaanka.

Wasiirka Wasaaradda arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya mudane Cabdisalaam Cabdi Cali ayaa xarunta Wasaaradda ku qaabilay isla markaana ka guddoomay nuqul ka mid ah waraaqaha aqoonsiga Safiirka Jamhuuriyadda Hindiya u qaabilsan Soomaaliya Dr. Adarsh Swaika kaas oo fadhigiisa rasmiga ah ee deegaan uu yahay Magaalada Nairobi Dalka Kenya.

Kulanka ayaa ayaa lagu gorfeeyay xiriirka taariikhiga ah ee soo jireenka ah ee u dhexeeya Dowladaha Soomaaliya iyo Hindiya, kaas oo salka ku haya iskaashi iyo is afgarad muddo dheer soo socday.

Labada dhinac ayaa si wadajir ah u xaqiijiyay sida ay uga go’an tahay in iskaashigan loo rogo mashaariic wax ku-ool ah oo miro dhal ah, si loo xoojiyo xiriirka laba geesoodka ah loona xaqiijiyo faa’iidooyin muuqda oo ay ka faa’iideystaan shacabka labada dal.

Wasiirka Cabdisalaam Cabdi Cali ayaa ugu dambeyn Danjiraha u rajeeyay inuu si hufan oo guul leh u guto waajibaadkiisa Shaqo inta uu xilka hayo.

Wasaaradda Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka XFS ayaa maaanta soo saartay warsaxaafadeed ku saabsan ansixinta Istiraatiijiyadda Qaran ee La-dagaallanka musuqmaasuqa.

Haddaba,war=saxaafadeedka maanta ka soo baxay xafiiska Wasaaradda Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka waxa uu u qornaa sidatan:-

Qaar kamid ah Masuuliyiinta Dowladda Federaalka Soomaaliya,Maamulka Galmudug iyo marti sharaf kale ayaa Magaalada Muqdisho uga qeyb galay munaasabad lagu soo bandhigayey buug ka hadlaya taariikhda dhismaha maamulka Gobolada Dhexe iyo kan    Dowlad Goboleedka ee Galmudug.

Munaasabaddaan oo ay sidoo kale ka qeybgaleen maamulka jaamacadda Umadda iyo aqoonyahanno kale,waxaa xubnihii ka hadlay halkaasi ay ka warbixiyeen ahmiyada buugaan iyo kaalinta uu ka qaadan karo cilmi barista iyo kor u qaadidda aqoonta ee dhallinyarada ku howlan waxbarashada.

Buufaan waxaa qoray Madaxweyne ku xigeenkii hore ee Galmudug Maxamed Cabdi Xaashi Carabeey,kaas oo iftiiminaya marxaladihii kala duwanaa ee la soo maray, caqabadihii jiray iyo dadaaladii wax ku oolka ahaa ee siyaasiyiinta gobolkaasi ay ku badbaabiyeen dadka iyo deegaanka Galmudug.

Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay si adag u cambaaraynaysaa dhawaaqii ugu dambeeyay ee ka soo yeeray Wasaaradda Arrimaha Dibadda Israa’iil ee ku saabsan magacaabista wakiil diblomaasi oo loo diraayo gobolka waqooyi Galbeed ee Soomaaliya.

Tallaabadan waxay si toos ah u jebinaysaa madax-bannaanida, midnimada, iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.

Waxay si cad uga hor imaanaysaa sharciga caalamiga ah, oo ay ku jiraan Axdiga Qaramada Midoobay iyo mabaadi’da aasaasiga ah ee Midowga Afrika, kuwaas oo si aan mugdi lahayn u aqoonsan Soomaaliya inay tahay hal dal oo madax-bannaan, midaysan, oo aan la kala qaybin karin gudaha xuduudaheeda caalamku aqoonsan yahay.

Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay si buuxda u diiddan tahay isku day kasta oo lagu siinayo aqoonsi diblomaasiyadeed ama siyaasadeed qayb kasta oo ka mid ah dhulkeeda oo ka baxsan awoodda Dowladda Federaalka.

Somaliland waa qayb ka mid ah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Qorshe kasta oo lagu muujinayo inay tahay maamul gaar ah oo ka madax-bannaan Soomaaliya ma laha wax sal sharci ah, wuxuuna wiiqayaa is-afgaradka caalamiga ah ee jira.

Xilli ay Soomaaliya si dhow ula shaqaynayso saaxiibadeeda caalamiga ah si ay u xoojiso hay’adaha dowladeed, u ballaariso dimuqraadiyadda, u horumariso dib-uheshiisiinta qaran, isla markaana ula dagaallanto argagixisada, tallaabooyinka noocan ah waxay halis gelinayaan horumarka gobolka waxayna dhiirrigelinayaan fikrado kala qaybin ah.

Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay ugu baaqaysaa Dowladda Israa’iil inay dib u eegto oo ay ka noqoto go’aankan, isla markaana si buuxda u ixtiraamto madax-bannaanida, wadajirka dhuleed, iyo madax bannaanida siyaasadeed ee Soomaaliya.

Soomaaliya waxay sidoo kale ugu baaqaysaa Midowga Afrika, Qaramada Midoobay, Jaamacadda Carabta, Ururka Iskaashiga Islaamka, Midowga Yurub, iyo guud ahaan beesha caalamka inay ilaaliyaan sharciga caalamiga ah, kana hortagaan tallaabo kasta oo wiiqaysa midnimada Soomaaliya ama sharciyeynaysa sheegashooyinka gooni-goosadka.

Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waxay weli ku adkaysanaysaa go’aankeeda ah ilaalinta midnimadeeda qaran iyo xuquuqdeeda madax bannaan iyadoo adeegsanaysa dhammaan waddooyinka diblomaasiyadeed, siyaasadeed, iyo sharci ee la jaanqaadaya sharciga caalamiga ah.

Ciidanka Xoogga Dalka yaa gurmad biyo Dhaamin ah u sameeyay shacabka ku dhaqan Deegaanka Dhanaane ee duleedka Degmada Marka oo ka tirsan Gobolka Shabeellaha Hoose.

Howlahaan biyo dhaaminta ah waxaa maalin kasta loo sameeyaa qoysas badan oo ku sugan deegaanka Dhanaane,kuwaas oo la tilmaamay in ay horay uga burbureen ceelashii iyo adeegyadii kale ee fududeynaayey helitaanka biyaha.

Ciidanka dowladda ee ku sugan deegaanka Jasiira,ayaa xil iska saaray in maalin kasta ay halkaasi geeyaan booyado biyo ah ,si loo badbaadiyo qoysas badan oo tirsanaya dhibaatooyin ay horay ugu geysteen khawaarijta caadeysatay dhaca dadka raydka ah.

Saraakiisha ciidanka ee hogaaminaya howlgalka la dagaalanka khawaarijta ayaa warbaahinta qaranka u sheegay in gurmadka biyo dhaaminta ah ee ay u fidinayaan dadka deegaanka ay yihiin kuwo qeyb ka ah waajibaadkooda oo lagu badbaadunaayo shacabka Soomaaliyeed.

“Dadku ma awoodaan in ay bixiyaan nus doolar oo ay ku iibsadaan 20 qaad biyo ah”,sidaasi waxaa yiri qaar kamid ah dadka deegaanka,waxayna codsadeen in loo qodo ceel biyoodyo,isla markaana loo dhiso dugsiyo waxbarasho oo ifiya mustaqbalka carruurtooda.

Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska XFS Mudane Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala ayaa Muqdisho uga qeyb galay kulan lagu soo bandhigay Barnaamijka Farshaxanka Soomaaliya ee (Somalia National Pavilion).

Kulankaan oo ay martigelisay Safaaradda Talyaaniga ee Soomaaliya waxaa ka qeybgalay masuuliyiin ka tirsan dowladda, diplomaasiyiin, bahda dhaqanka, waxbarashada, farshaxanno iyo marti sharaf kale, kuwaas oo goobjoog ka ahaa Bandhigga Barnaamijka Farshaxanka Soomaaliya.

Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya Mudane Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala oo kulanka ka hadlay ayaa sheegay in bandhigaas uu Soomaaliya u yahay fursad u sahleysa in dhaqankeenu uu caalamka gaaro oo loo sharaxo noocyadiisa.

Farshaxannada Soomaaliyeed ayaa markii ugu horeysay sanadkaan ka qeyb geli doona Bandhigga Caalamiga ah ee Farshaxanka ee Vince Biennale, kaas oo ka dhici doona magaalada Vince ee dalka Talyaaniga.

Bandhiggaan ayaa soca doona bilaha May ilaa November ,iyadoo ay ka qeybgali doonaan In ka badan 90 dowladood oo 13 kamid ah ay yihiin  Afrikaan.

Badhigga Vince biennale waa mid  soo jireen ah oo soo socday muddo qarni ah,waxaana lagu soo bandhigaa dhaqanka kala duwan ee umadaha ama bulshadaha dunida.

WashingtonDC: Wasiirka Maaliyadda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Biixi Imaan Cige ayaa maanta shir-guddoomiyay kulankii 𝟐𝟖-𝐚𝐚𝐝 ee Wasiirrada Maaliyadda Madasha Iskaashiga Dalalka Geeska Afrika, xili Magaalada Washington DC uu ka soconayo shirka Xiliga Gu’ga ee IMF iyo Bangiga Adduunka oo sanad waliba xiligaan oo kale la qabto.

Shirkan oo ahmiyad gaar ah leh ayaa diiradda lagu saaray horumarinta kaabayaasha dhaqaalaha ee muhiimka u ah kobaca dhaqaale ee dalalka gobolka, kuwaas oo laf-dhabar u ah xoojinta is-dhexgalka ganacsiga iyo iskaashiga dalalka Geeska Afrika.

Intii uu shirku socday, Wasiirrada Maaliyadda ku bahoobay madashan ayaa isla falanqeeyay fursadaha iyo caqabadaha horyaalla maalgelinta kaabayaasha muhiimka ah, iyagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay iskaashi dhow oo lagu horumarinayo isku xirnaanta ganacsiga, gaadiidka iyo adeegyada kale ee dhaqaalaha.

Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Daa’uud Aweys Jaamac ayaa kulan la qaatay Sii-Hayaha Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya, Danjire Justin Davis.

Wasiirka iyo Danjiraha ayaa ka wada hadlay xoojinta iskaashiga labada dhinac ee la xiriira horumarinta warbaahinta, wacyigelinta, la dagaallanka argagixisada, kor u qaadista Farshaxanka, Dhaqanka iyo Dalxiiska.

Ciidanka Qaranka, oo kaashanaya saaxiibada caalamka ayaa howlgallo duqeyn ah ka fuliyay deegaannada Tardo oo ka tirsan gobolka Hiiraan, Ugunji oo ka tursan gobolka Shabeellaha Hoose, Daynuunaay ee gobolka Baay ah iyo Qumbi oo ka tirsan gobolka Jubbada Hoose.

Howlgalladan oo gaarayay lix duqeyn ayaa lagu bartilmaameedsaday maleeshiyaadka Khawaarijta, iyadoo lagu burburiyay goobihii kooxda gabaadka u ahaa, kuwaas oo maalmihii u dambeeyay lagu hayay kormeer joogto ah, kadib dhaqdhaqaaqyo laga arkay deegaannadaas.

Duqeymahan ayaa sababay dhimashada 54 ka tirsan maleeshiyaadka Khawaarijta iyo dhaawaca tiro kale, waxaana sidoo kale si guul leh loo beegsaday keyd sahay, iyada oo si weyn loo wiiqay awoodooda dhinaca sahayda, isku socodka iyo abaabulka weerarro ay ku dhibaatey lahaayeen shacabka Soomaaliyeed.

Howlgalladan waxay qayb ka yihiin dadaallada joogtada ah ee lagu burburinayo awoodda hawlgal ee Khawaarijta, isla markaana looga hortagayo in ay deegaannadan u adeegsadaan qorsheynta iyo fulinta weerarro ay ku dhibaateeyaan shacabka Soomaaliyeed.