Weligaa ma dareentay in ay jiraan wax ka badan waxa aad hadda la kulanto? Ma dareemeysaa dareen degenaansho la’aan ah ama u hilowga wax ka sii qoto dheer? Hadday sidaas tahay, waxaa laga yaabaa inaad ku sii socoto wadadii baraaruga oo aad ogaan doonto wax badan oo kaa qarsoon taas oo ku dhaxal siinaysa inaad ku foofto dantaada iyo tan Dalkaaga.
Waa maxay Baraaruga?
Baraarug: Waa Marka uu qofku hurdo si aan ku talagal ahayna looga toosiyo oo uu si gudub ah uga soo boodo isaga oo weliba ka Naxsan sababta hurdada looga kiciyey.
Baraaruga waa socdaal ku wajahan jiritaan qoto dheer, macno leh, iyo ujeedo badan. Waa garashada in ay jiraan wax badan oo nolosha ka mid ah waxa aan aragno ama aan la kulanno. Waa in aan ogaano isku xirnaanta wax kasta iyo noole kasta oo koonka ku sugan iyo in la aqoonsado in aan dhammaanteen ka mid nahay wax ka weyn nafteena.
Haddaba maadaama aan nahay Soomaalida Cusub ee maanta dunida ku nool, isla markaana hiigsanaysa asaageeda kale waxaa nala gudboon inkasta oo aan ka soo dib dhacaynay sidii la filanayey iyo si kale oo ka sii liidata in aan baraarugno oo aan la jaan qaadno socodka dheer oo ay aduunyadu ku jirto.
Waa hubaa mana la diidi karo haddii aan tallaabooyinkeena dheerayno, annaga oo iska ilaalinayna u shalayga xumihii waqtiyadii la soo dhaafay iyo milicsi aan aayo dambe lahayn waxna ku soo kordhinaynin habsami u socodkeena, waan ka hortagi karnaa jilaafooyinka ay nala googoobayaan cadawgeenu.
Cadawgeena marka aan leeyahay kaliya waxaan ulajeedaa Abaasiinya ama kuwa haatan loo yaqaan Ethiopian-ka, waligood kama aysan raali noqon tarmideena, waxtarkeen iyo dawladnimadeena, intaas iyo inihii la soo dhaafayba waxay la taahayeen nacayb, annaguna inteena badan kuma baraarugsanayn waxa ay noo qabaan Cadawgaas soo jireenka ah, waligeed waxey isaga keen dhigayeen daris ka raali ah dawladnimo buuxdo in aan helno, waxayna hoosta ka maleegayeen iska horkeenidda Soomaalida iyo isdilkooda, waxayna taas u adeegsanayeen Qaar inanga naga mid ah oo wax magarato ah oo ku sheeganayo diirkana Soomaali ka ah kuwaas oo uu saran yahay matoor Wayn oo u danaynaya Xabashida uu ka dhex shanqarayo kuna badalanayo wax yar oo San-dareerto ah.
Fiiri: Maanta istaraatiijiyada ay isticmaalayaan Xabashada ku nool Qarnigaan way ka duwan tahay istiraatiijiyadii ay isticmaaili jireen Xabashida Qarniyadii hore, haddii xabashidii hore waxooda iyo rabitaanyadooda ay dagaalo ku fulin jireen, kuwa maanta uu horboodo Abay Axmed hannaan kale oo ka casrisan ayay la soo shirtageen taas oo ah Wax kala badalasho.
Kaliya waxaad eegtaa Magaalooyinka waawayn ee dalka qaar ka mid ah waxaad ku arkaysaa Rag iyo Dumar fara badan oo Itoobiyaan ah, sida Hargaysa, Garawe, Iyo Caasimadda Muqdisho, inkasta oo nambarada kala jooga magaalooyinkaas ay kala badan yihiin haddana iska joogis kaliya iyo ku dhex noolaansho ma aha waxa aan ka hadlaayo ee waxay Ganacsiyo iyo mulkiyado u gaar ah ka samaysteen magaalooyinkaas oo ay iyaga iska leeyihiin kuna dhex wataan hawlahooda Sirdoon ee loo soo igmaday.
Dadkaas Itoobiyaanka la yiraahdo tiradooda guud waa dad nagu soo toban jibbaarma, ma sheegayo xagga tayada, saw ma dhici karto maadaama aan ka cimilo wanaagsanahay dal ahaan in ay isu kaaya sheegaan oo kooda meeshaan yimaado uu mid ama laba la ehel ah uu keeno dalkeena, ilaa ay ka soo buuxsamaan magaalooyinkeena filiqsanaanta loogu nool yahay oo ay buuxdhaafiyaan meel kasta, saw markaas ma dhici karto in nala xaaqo sidii Qashinkii oo aan dal la’aan noqonno sida Falastiiniyiinta oo kale.
Haddaba maanta ayay nala gudboon tahay in aan fikir na anfaca la nimaadno oo aan ka hortagno waxa ay ku hamminayaan Xabashida cusub ee aan nala dhaqanka iyo Diintoona ahayn ee wada qamaamka ah.
Soomaaliyeey Goor ay Xeero iyo Fandhaal kala dhaceen ma aha in la baraarugo, ee waxaa wanaagsan in maanta loo wada istaago sidii la isaga saari lahaa Xabishidaan soo galootiga ah ee doonaya in iyadoon dhiig daadan na qabsadaan.
Nin Soomaaliyeed ayaa laga hayaa 91kii “HEBEL Mar Buu Qabasho Lahaa”, Waxaa La Waydiiyey Waa Goortee Goorta uu Qabshada Lahaa? Wuxuu Ninkii Ku Jawaabay “Markii Uu Halka Xabo Ahaa” ee Soomaalaay Baraaruga!!!
WQ: C/risaaq Absuge
