Ciidamada gaarka ah ee Danab ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed oo kaashanaya ciidamada amniga Dowlad-Goboleedka Jubaland ayaa maanta fuliyay howlgal qorsheysan oo lagu beegsaday maleeshiyaadka Khawaarijta, kaas oo ka dhacay deegaanno hoos yimaada magaalada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose.
Muqdisho(Wargeyska Dalka):- Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee (NISA) oo kaashanaya Saaxiibada Caalamka ayaa Howlgal si Guul leh u dhacay, oo ay 8-dii Bishan ka fuliyeen meel u dhow Degmada Saakow ee Gobolka Jubbada Dhexe, ku dilay Horjooge Maxamed Sahal Iidle, oo Magaciisa Afgarashadu ahaa Abuu Usaama.
Horjoogahan, dhagartiisa la dhaafiyay Shacabka Soomaaliyeed, ayaa ka mid ahaa Shaqsiyaadka ugu dhow Horjooge Axmed Diiriye, waxaana loo diyaarinayay in uu beddelo Horjoogihii Maaliyadda Cabdullaahi Wadaad, kaas oo isna 23-kii Janaayo ay Ciidanka Hay’adda NISA iyo Saaxiibada Caalamka kusoo afjareen Howlgal ka dhacay Deegaanka Kuunyo Barrow ee Gobolka Shabeellaha Hoose.
Dhagar-Qabe Abuu Usaama ayaa ka tirsanaa qeybta Baadda iyo Boobka Hantida Shacabka Soomaaliyeed u qaabilsan Khawaarijta, waxaana xilliga la dilay uu si toos ah ugu Howlanaa uruurinta Dhaqaale Sharci-Darro ah oo laga qaadayay Muwaadiniin Soomaaliyeed.
Horjoogahan waxa uu horey u soo noqday: Horjoogaha Khawaarijta ee Gobolka Shabeellaha Hoose, Horjoogaha dabagalka Baadda Shacabka, Xubin ka Tirsan waxa ay ugu yeeraan Golaha Shuurada, Horjoogaha qeybta Marin-Habaabinta, sidoo kale, intii uu Cadowgu haystay Magaalada Kismaayo waxa uu soo noqday Horjoogaha Dekedda Kismaayo iyo Horjoogaha Magaalada Kismaayo.
Muqdisho(Wargeyska Dalka);-Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa Maanta Kormeer Shaqo ku tagay Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aadan Cabdulle ee caasimadda Muqdisho, si uu qiimeeyn ugu sameeyo heerka adeegyada kala duwan ee loo fidinayo Bulshada Soomaaliyeed iyo sida ay u shaqeynayaan Hay’adaha ka Hawlgala Garoonka.
Ra’iisul Wasaaraha, oo u kuurgalaya habsami u socodka Adeegyada Muhiimka ah ee garoonka, oo ay ka mid yihiin adeegga caafimaadka, Maamulka Socdaalka, Amniga, iyo Howlaha kale ee la xiriira Dhoofinta iyo soo-dhaweynta Rakaabka, ayaa Carrabka ku adkeeyey Muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo Tayada adeegyadaasi, si Shacabka Soomaaliyeed ay u helaan adeeg hufan, degdeg ah, isla markaana waafaqsan heerarka Garoomada Diyaaradaha.
Intii uu kormeerka ku guda jiray, Ra’iisul Wasaaruhu waxa uu dhageystay cabashooyinka iyo tallooyin ay la-wadaageen qaar ka mid ah Shacabka safafka ugu jiray helidda adeegga Garoonka, isaga oo faray Maamulka iyo Howlwadeennada Garoonka in ay muujiyaan masuuliyad dheeri ah, isla markaana mudnaanta siiyaan fududeynta adeegyada loo hayo Dadka Rakaabka ah, gaar ahaan kuwa ku jira Xaaladaha adag ee u baahan tixgelin iyo daryeel gaar ah.
Ugu Dambayn, Ra’iisul Wasaaraha, ayaa ku boorriyey dhammaan Hay’adaha ka hawlgala Garoonka in ay labanlaabaan dadaalkooda ku aaddan u adeegidda Bulshada, ilaalinta Sumcadda Garoonka, waxa uu xusay in Garoonka Aadan Cabdulle, uu yahay Albaabka Koowaad ee Dalka laga soo galo, loona baahan yahay in uu noqdo mid ka tarjumaya Horumarka iyo Haybadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, oo dhagaysanaya tallooyinka Bulshada ee ku aaddan adeegyada ay bixiyaan Hay’adaha kala duwan ee Dowladda, ayaa ballan-qaaday in aan la aqbali karin in Dadka Soomaaliyeed ay cabasho ka muujiyaan Xarumo Dowladeed haddii ay dhacdana ay Xukuumaddu tallaabo ka qaadi doonto ciddii ku lug-yeelata,isaga oo xusay in Kormeerradii uu hore u sameeyay kadib la xalliyey cabashooyin badan oo ka jiray Garoonka.
Muqdisho(Wargeyska Dalka):- Maareeyaha Hay’adda Duulista Rayidka Mudane Axmed Macalin Xasan ayaa Warbaahinta Qaranka u xaqiijiyey in Diyaarad Rakaab sida ay Shil ku gashay Garoonka Aadan Cadde ee Magaalada Muqdisho, kadib markii ay dib ugu soo laabatay Garoonka wax yar kadib markii ay ka kacday.
Maareeyaha ayaa sheegay in aysan jirin wax khasaare Nafeed ah oo Shilka Diyaaradda ka dhashay, waxaana la soo badbaadiyey dhammaan Rakaabkii la socday Diyaaradda.
Diyaaradda oo u socotay Magaalada Gaalkacyo ayaa markii ay kacday waxaa ku soo baxday ciladda, taasi oo sababtay inay dib ugu soo noqoto Garoonka Aadan Cadde, “Beyloodkii waday Diyaaradda wuxuu kasoo dejiyey dhanka Magaalada, kadib markii ay soo cagadhigatay wuu xakameyn waayey, waxaana ka dhamaaday Dhabihii oo dhanka Badda ayey ula gudubtay, wax khasaare ah majiraan,” ayuu yiri Maareeye Axmed Macalin.
Ankara(Wargeyska Dalka):- Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka (HIQ) iyo Hay’adda Teknolojiyadda iyo Isgaarsiinta ee Jamhuuriyadda Türkiye (BTK) ayaa kala saxiixday Heshiis Is-Afgarad ah (MoU) oo lagu xoojinayo Iskaashiga Labada Dhinac ee Isgaarsiinta Elektaroonigga ah.
Heshiiskan, Hay’adaha HIQ iyo BTK waxay iska kaashan doonaan Dhinacyada ay wada daneynayaan, kuwaas oo ay ka mid yihiin Nidaaminta Isgaarsiinta Dayax-Gacmeedka, Amniga Saaybarka, maareynta hirarka, hirgelinta Kaabeyaasha Internet-ka baahsan (broadband), Amniga, adkaysiga Shabakadaha, Adeegyada Isgaarsiinta, nidaaminta Internet-ka, iyo Qoddobo kale oo nidaamineed oo la xariira Isgaarsiinta Elektaroonigga ah.
Heshiiska is-Afgaradka ah waxaa Xarunta dhexe ee Hay’adda BTK ee Ankara, ku saxiixay Mudane Mustafa Yaasin Sheikh, Maareeyaha Guud ee Hay’adda Isgaarsiinta Qaranka ee Soomaaliya, iyo Mudane Ömer Abdullah Karagözoğlu, Guddoomiyaha Hay’adda Teknolojiyadda Macluumaadka iyo Isgaarsiinta ee Jamhuuriyadda Türkiye.
Isagoo ka hadlaya Heshiiska is-Afgaradka, Mudane Ömer Abdullah Karagözoğlu wuxuu yiri: “Annagoo u mareyna Iskaashigan, waxaan kor u qaadaynaa Is-Weydaarsiga Aqoonta, khibradda nidaaminta, si kor loogu qaado qeybaha Isgaarsiinta ee Mustaqbalka Fog ee Labada Dal ee Türkiye iyo Soomaaliya.”
Dhankiisa, Mudane Mustafa Yaasiin Sheekh ayaa ka hadlay muhiimadda Heshiiska, isagoo xusay in Heshiiskani uu xoojinayo Wada-Shaqeynta Hay’adeed ee u dhexeysa HIQ iyo BTK, sidoo kale uu taageerayaa dhisidda Awoodda Shaqaalaha, Is-Weydaarsiga Aqoonta, iyo Horumarinta Qaab-Dhismeedka nidaamin oo wax ku ool ah, taas oo ka qeyb qaadan doonta Kobaca iyo Casriyeynta qeybaha Isgaarsiinta Dalkeena.
Muqdisho (Wargeyska Dalka): Maxkamadda Darajada 1-aad ee Ciidamada Qalabka Sida ayaa saaka fulisay Xukun Dil Toogasho ah oo horey ay ugu riday Cabdi C/qaadir Maxamed oo Afgarasho u ahayd Xuseen iyo Farxaan Maxamuud C/nuur Aadan oo isna loo yaqaanay Xasan, kana mid ahaa kooxda Khawaarijta.
Labada Xukunssne ayaa lagu helay inay Muqdisho ku Dileen 4 Muwaadin, kaddib markii ay Maxkamadda Ciidamada ku caddeysay Dambiyada loo haystay ee ahaa daadinta Dhiigga Muwaadiniinta Soomaaliyeed si bilaa micno darro ah, islamarkaana ay ku xukuntay Dil Toogasho ah.
Fulinta Xukunka ayaa saaka ka dhacday Fagaaraha Toogasho ee Muqdisho, iyadoo ay Goobjoog ka ahaayeen Mas’uuliyiin ka Tirsan Maxkamadda Ciidamada & Saraakiil Ciidan.
Maxkamadda Ciidamada Qalabka Sida ayaa sheegtay in Xukunkan uu qeyb ka yahay dadaallada lagu xaqiijinayo Caddaaladda iyo la dagaallanka falalka Dilalka Khawarijta ee ka dhaca Caasimadda iyo meelkasta oo Dalka ah.
Tababar ku saabsan Qaab-dhismeedka Sanduuqa Cimilada Cagaaran (Green Climate Fund – GCF) iyo Ansixinta Qiimaynta Baahiyaha Diyaargarowga Soomaaliya (Readiness Needs Assessment – RNA) iyo Istaraatiijiyadda Ka-qaybgalka Qaybta Gaarka ah (Private Sector Engagement Strategy – PSES) ayaa maanta si rasmi ah uga furmay magaalada Muqdisho. Tababarkaan ayaa waxa furay Agaasimaha Fulinta Sanduuqa Qaran ee Isbeddelka Cimilada Soomaaliya ( NFC) Mudane Liibaan Cabsiiye.
Tababarkan ayaa ujeeddadiisu tahay xoojinta awoodda hay’adaha qaranka ee la xiriirta barnaamijyada GCF, isla markaana lagu ansixinayo laba dukumeenti istaraatiiji ah oo muhiim u ah diyaar-garowga Soomaaliya ee helitaanka maalgelinta cimilada, horumarinta mashaariic waara, iyo kobcinta ka-qaybgalka qaybta gaarka ah.
Tababarka oo socon doona 9 ilaa 12 Febraayo 2026, waxaa soo qabanqaabiyay Hay’adda Qaranka ee Wakiilka Cimilada (NDA) Soomaaliya, iyadoo qayb ka ah Barnaamijka Diyaargarowga GCF ee Dalal Badan (AU–AIP Multicountry Readiness Programme), isla markaana kaashanaysa Global Water Partnership Southern Africa (GWPSA).
Ka-qaybgalayaasha tababarka waxaa ka mid ah wakiillo ka socda Hey’adaha dowladda, Hey’adaha maaliyadda, qaybta gaarka ah, bulshada rayidka ah, iyo la-hawlgalayaasha horumarineed, iyadoo tababarkan ay bixinayaan khubaro qaran iyo kuwo caalami ah.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa tacsi tiiraanyo leh u diray qoyska, ehelka iyo guud ahaan bahda caafimaadka Soomaaliyeed, geerida naxdinta leh ee ku timid Marxuum Dr. Cumar Aadan Cadde oo ka mid ahaa hormuudka caafimaadka dalka.
Madaxweynaha ayaa tilmaamay in Marxuumku uu muddo dheer u soo shaqeeyey qaranka, gaar ahaanna uu ka tirsanaa Wasaaradda Caafimaadka oo uu xilal kala duwan ka soo qabtay, sidoo kale burburkii iyo dagaalkii sokeeye markii uu dhacay waxa uu Marxuumku si hagar la’aan ah uga qayb qaatay howlihii gurmadka iyo horumarinta adeegyada caafimaadka.
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud waxa uu Alle uga baryey Marxuumka inuu ku mannaysto Jannatul Firdowsa, samir iyo iimaanna uu ka siiyo dhammaan ehelkiisa, qaraabadiisa iyo ummadda Soomaaliyeed ee uu ka baxay.
Riyad: Wasiirka Amniga Gudaha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), oo safar shaqo ku jooga dalka Sucuudiga, ayaa kulan la yeeshay Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Amiir Abdulaziz Bin Ayyaf.
Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga dhinacyada amniga, la-dagaallanka argagixisada, is-weydaarsiga khibradaha amni, iyo horumarinta wada shaqeynta hay’adaha amniga ee labada dal. Sidoo kale, waxaa laga wada hadlay sidii kor loogu qaadi lahaa taageerada Sacuudiga ee dib-u-dhiska iyo tayeynta hay’adaha amniga Soomaaliya.
Wasiir Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), oo kulanka ku weheliyey Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, General Asad Cusmaan Cabdullaahi, ayaa uga mahadceliyay Boqortooyada Sacuudiga doorka ay ka qaadato taageerada Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga iyo xasillinta dalka, isagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay iskaashi joogto ah oo wax ku ool ah.
Dhankiisa, Amiir Abdulaziz Bin Ayyaf ayaa xaqiijiyay in Boqortooyada Sacuudiga ay ka go’an tahay garab istaagga Soomaaliya, isla markaana ay sii wadi doonto taageerada ay siiso hay’adaha amniga si loo xaqiijiyo amniga iyo xasilloonida.
