Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah ugu biirtay Habka Is-Qiimeynta iyo Dib-u-Eegista Maamul-Wanaagga Afrika ee APRM [African Peer Review Mechanism (APRM)], oo ah habraac uu aas-aasay Midowga Afrika si dalalka xubnaha ahi ay isu qiimeeyaan, isu la xisaabtamaan, isla markaana u horumariyaan maamul wanaagga, hufnaanta iyo tayada hay’adahooda dowladeed.

Ku biiristan ayaa lagu xaqiijiyay intii uu socday Kal-fadhigii 35-aad ee Madasha Hoggaamiyeyaasha Dalalka iyo Dowladaha ee APRM, halkaas oo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Hassan Sheikh Mohamud, uu ku saxiixay Heshiiska Is-afgaradka ku biirista (MoU), taas oo muujinaysa go’aan heer qaran ah oo lagu xoojinayo hannaanka dib u habaynta dowladeed.

APRM ma aha hannaan kormeer dibadeed oo lagu farageliyo dalalka, balse waa nidaam ay dowladuhu si ikhtiyaari ah ugu oggolaanayaan in la qiimeeyo siyaasaddooda, hay’adahooda iyo nidaamyadooda maamul si loo ogaado meelaha horumar laga sameeyay iyo meelaha u baahan dib u habayn iyo tayeyn. Tani waxay kor u qaadaysaa isla xisaabtan, wadaagis khibradeed, iyo isbarbardhig wax ku ool ah oo u dhexeeya dalalka Afrika.

Ku biirista Soomaaliya ee APRM waxay caddeyn u tahay sida ay Dowladda Federaalka Soomaaliya uga go’an tahay xoojinta dimuqraadiyadda iyo maamul wanaagga, dhisidda hay’addo dowladeed oo hufan oo isla xisaabtan leh, maareyn dhaqaale oo mas’uuliyad ku dhisan iyo horumar bulsho oo loo dhan yahay.

Tallaabadani waxay sidoo kale sii xoojinaysaa kaalinta Soomaaliya ee qaab dhismeedka Midowga Afrika, iyada oo la jaanqaadaysa himilooyinka Ajandaha 2063: Afrikada aan doonayno, kana tarjumaysa dadaallada joogtada ah ee lagu adkaynayo nabadda, xasiloonida iyo horumarka waara.

Ku biirista APRM waa astaan muujinaysa in Soomaaliya ay si kalsooni leh uga qaybqaadanayso hannaannada wadajirka ah ee qaaradda, iyada oo door firfircoon ka qaadanaysa kor u qaadidda maamul wanaagga iyo iskaashiga Afrika.

Wasiirka Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka ee JFS, Xil. Maxamed Cabdi Xayir (Maareeye), ayaa booqasho ku tegay qaar ka mid ah beeraha degmada Afgooye, halkaas oo ay ka jiraan xaalado biyo la’aan oo aad u daran.

Wasiirka ayaa la kulmay beeralayda deegaanka, isaga oo si dhow u dhagaystay caqabadaha ka taagan waraabka iyo saameynta ay biyo la’aantu ku yeelatay wax soosaarka dalagyada, beeralayda ayaa la wadaageen cabashooyin la xiriira yaraanta biyaha iyo dayaca kanaalada waraabka oo aan hagaagsaneyn kuwaas oo si toos ah u saameeyay hawlahooda wax soosaar.

Intii uu kormeerka ku jiray, Wasiirku waxa uu bulshada beeraleeyda ah u sheegay in Wasaaradda qaadi doonto talaabooyin wax ku ool ah oo lagu xallinayo dhibaatada biyo la’aanta, isla markaana la xoojin doono dadaalada lagu horumarinayo nidaamyada waraabka iyo kobcinta wax soosaarka beeraha.

Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u fadhiya Dalka Koonfur Afrika, Mudane Maxamad Sheekh Isxaaq, ayaa kulan ballaaran oo is-xogwaraysi iyo wada-tashi ah la qaatay qeybo kamid h Culimada Soomaaliyeed, Odayaal Dhaqan iyo qaar kamid ah Imaamyada Masaajida magaalada Cape Town.

Kulanka oo ahaa mid si heer sare ah loo soo agaasimay ayaa waxaa ujeedadiisu aheyd in la xoojiyo xiriirka iyo wada-shaqeynta u dhaxeysa Safaaradda iyo Jaaliyadda, isla markaana si toos ah looga dhageysto cabashooyinka iyo baahiyaha ay qabaan.

Safiirka ayaa sidoo kale ku boorriyay Jaaliyadda inay muujiyaan midnimo, wadajir iyo is-kaashi, si ay u xoojiyaan sumcadda iyo doorka ay ku leeyihiin bulshada ay la nool yihiin, isla markaana ay ula shaqeeyaan safaaradda si wadajir ah.

Ra’iisul Waaaare Ku xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa maanta daahfuray shirweynaha Kaabeyaasha Dhijitaalka, oo markii ugu horeysay lagu qabtay magaalada Muqdisho.

Shirkaan ayaa diirada lagu saaray aragti mideysan ee laga yeesho kaabeyaasha dhiijitaalka ee dowladda iyo sidii loo horumarin lahaa, iyada inta uu shirku socdo la filayo in lagu lafa-guro horumarka Hey”adaha Dhiijitaalka ah ee Dowladda.

Ra’iisul Wasaare Ku xigeenka Xukuumadda Soomaaliya Mudane Salax, ayaa sheegay in Adeegyadda dhiijitaalka ah ee dowlada ay yihiin kuwa waqtigaan Hormuudka u ah shaqada dowladda.

Ra’iisul Wasaare Ku xigeenka Xukumadda, ayaa sheegay in dowladi xooga saarayso barnaamijyada casriyeenta howlaha dowladda ee dhanka Dhiijitaalka ee Dowladda.      

Taliyaha Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed Sarreeye Guuto Asad Cismaan Cabdullaahi iyo wefdi uu Hogaaminayo oo safar shaqo ku jooga Dalkaa ayaa kulan la qaatay Agaasimaha guud ee Amniga Qaranka Aljeeriya Cali Badaawi .

Kullanka ayaa looga hadlay la dagaallanka dambiyada abaabulan ee xuduudaha ka tallaaba, iskaashiga Tababarada gaarka ah iyo dhisidda Aqoonta Ciidamada, La dagaallanka dambiyada internetka ,baarista dambiyada iyadoo loo marayo dhinaca Sayniska iyo Farsamada.

Ciidamada Xooogga Dalka gaar ahaan Kumaandooska Gorgor ayaa howlgal amni xaqiijin ah ka sameeyey deegaanno hoostaga degmada Raage Ceelle ee Gobolka Shabeellaha Dhexe.

Howlgallada ayay Geesiyaasha Ciidanka Xoogga si gaar ah uga fuliyeen tuulooyinka kala ah Gayfo, Boscadur iyo Yonbar oo dhamaantood dhaca dhanka waqooyi degmada Raage Ceele.

Sidoo kale, Ciidanka ayaa sameeyey miino baaris ay ku sameeyeen wadooyinka iyo goobaha muhiimka ah, si looga hortago khatarta Khawaarijta ay ku sameyn karaan dadka shacabka ah iyo gaadiidka.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa khudbad uu ka jeediyay Shir Madaxeedka Midowga Afrika waxa uu kaga hadlay amniga, dimuqraadiyeynta, midnimada Afrika iyo difaaca madaxbannaanida Soomaaliya.

Madaxweynaha ayaa adkeeyay in Soomaaliya ay sii wadi doonto xoojinta wada-shaqeynta Afrika, gaar ahaan ka shaqeynta isku-duwidda codka Afrika ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, isagoo uga mahadceliyay dalalka xubnaha ka ah Midowga Afrika kalsoonida ay u muujiyeen Soomaaliya si ay uga mid noqoto Golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika muddada 2026–2028.

Sidoo kale, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa iftiimiyey guusha doorashooyinka qof iyo cod ee ka qabsoomay Gobolka Banaadir, taas oo uu ku tilmaamay tallaabo taariikhi ah oo xoojinaysa dowlad-dhisidda, waxa uuna soo bandhigay diyaargarow lagu ballaarinayo hannaankan doorashada tooska ah.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa ka hadlay tallaabooyinka ay Israa’iil ku faragelisay madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isagoo uga mahadceliyay dalalka Afrika mowqifka iyo bayaanka mideysan ee ay ku diideen xadgudubyadaas.

Ugu danbayntii, Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ku booriyay dalalka Afrika inay sii xoojiyaan midnimada, wada-shaqeynta iyo xal-u-helidda dhibaatooyinka qaaradda, isagoo caddeeyay in madaxbannaanidu ay tahay tiirka iskaashiga iyo horumarka mustaqbalka qaaradda.