Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Daa’uud Aweys Jaamac oo wareysi gaar ah siiyay warbaahinta Qaranka ayaa ka hadlay muhiimadda cunaqabateyntii  hubka ee laga qaaday Soomaaliya iyo dagaalka daba dheeraaday ee dalka looga xoreynayo Kooxda Khawaarijta Al-shabaab.

Wasiirka ayaa hoosta ka xariiqay in cunaqabateyntii hubka ee saarneyd Soomaaliya muddada fog ay caqabad ku ahayd shaqada socota ee dib-u-xoreynta iyo sugidda guud ahaan amniga Dalka.

“Cunaqabateentii hubka ee laga qaaday dalka inta ay saarneed, waxay dhibaato ku ahayd howlgalka lagu ciribtirayo Khawaarijta ee socda.” ayuu yiri Wasiirka.

Sidoo kale, Wasiirka oo hadalkiisa wata ayaa sheegay in markii 2023-kii, lagu guuleystay in cunaqabateynta hubka laga qaado Soomaaliya ay qasab noqotay in ay Dowladda hesho hub howlgallada amni ee socda wax looga qabto, taas oo suurta gelisay in Khawaarijta looga itaal roonaado in meelo badan oo dalka ka mid ah laga sifeeyo.

”Sannadkii 2023-kii ay Dowladda Soomaaliya ku guuleystay in laga qaado cunaqabateynta hubka ee saarneyd, waayo cunaqabateynta waxay caqabad ku ahayd shaqada socota ah ee ah dib-u-xoreyn in la sameeyo amnigana la sugo, waxaa markaas qasab noqotay in la helo barnaamijkaas ka shaqeyntiisa laga miradhaliyo waana lagu guuleystay,taas marka lagu guuleystay, Soomaaliya waxay heshay hub howshaas ama howlgallada socda wax looga qaban karo,”.

Khawaarijta, iyagoo gudaha Dalka dhib iyo fowdo ka wada ayay haddana xiriir dhow la leeyihiin kooxo kale argagixiso caalami ah oo hub iyo agabyo kale oo waxyeeleynaya Dalka soo geliya, si taas looga hortago, waxaa qasab noqotay in Soomaaliya ay hesho agab ama tixraacyo kale oo lagu ilaalinayo in aysan Khawaarijta hub qatar ah waddanka soo gelin iyo in Soomaaliya gasho heshiisyo dhinaca amniga ah, sida uu Wasiirka warfaafinta sheegay.

Taliyaha qeybta 1-aad Kumaandooska Gorgor Gaashaanle Dhexe Saahid Jaamac Faarax ( Jareere) oo uu weheliyo Dhanme Abshir Guutaale oo ka mid ah saraakiisba Ciidamada Xoogaa Dalka ayaa gaaray furimaha hore ee dagaalka Gobolka Shabeellaha Dhexe, iyaga oo kormeer iyo Dhiiragelin ugu tegay Ciidamada ku sugan gobolkaas.

Taliyaha Guutada 19-aad ee Kumaandooska Gor Gor Gaashaanle Dhexe Cosoble Cali Niur ayaa ku soo dhoweeyay taliyaha iyo xubnaha kale ee saraakiisha fadhiga ciidanka, wuxuuna warbixin kooban ka siiyay howlgalka lagu ciribtirayo kooxda Khawaarijta Al-Shabaab.

Gaashaanle Dhexe Saahid Jareere, ayaa ciidamada uu u tegay kula dardaarmay in ay sii xoojiyaan baacsiga Khawaarijta si amni iyo xasillooni u helaan shacabka Soomaaliyeed ee dhibanaha u ah argagixisada.

ciidamada Xoogaa Dalka, gaar ahaan Guutada 19-aad ee Kumaandooska Gor Gor ayaa howlgalo lagu jabiyay Khawaarijta ka sameeyay deegaanno iyo degmooyin  Gobolka Shabeellaha Dhexe ka tirsan,halkaas oo kal hore laga bilaabay howlgalka loogu magac-daray “ Duufaanta Aamusan”.

Shir looga hadlayay xaaladda amni ee gobolka Hiiraan oo lagu qabtay magaalada Baladweyne ayaa laga soo saaray amaro ka dhan ah dadka hubka sharci darada ah ku dhex wata Magaalada Beledweyne.

Guddoomiyaha Gobolka Hiiraan ayaa isugu hay’adaha amniga iyo xafiiska adeer Ilaalinta Guud ee Maxkamadda Ciidamada qalabka sida, waxaanna kulanka saacadaha uu socday diiradda lagu saaray xaaladda amni ee magaalada Baladweyne iyo guud ahaan gobolka Hiiraan.

Kuxigeenka Xeer-ilaaliyaha Guud ee Maxkamada Ciidamada qalabka sida Gaashaanle Dhexe Carab Yuusuf Nuur oo faah-faahin ka bixiyay waxyaabaha ka soo baxay shirka ayaa sheegay in la isku afgartay in la sameeyo ciidamo isku dhaf ah oo ka kooban ciidamada Booliska, Nabad-sugidda iyo Militariga, kuwaas oo shaqadoodu tahay in ay gacan bir ah ku qabtaan dadka hubka sharcidarada ah magaalada ku dhex wata iyo kuwa callka ammaandari wada.

Sidoo kale, qodobada shirka ka soo baxay waxaa ka mid ah in si wadajir ah looga hortago wax kasta oo khatar ku ah amniga guud ah ee gobolka.

Ex Dable Nisa Maxamed Buulle Muumin ayaa, lagu soo eedeeyay dilka Alifle Maxamed Kaariye Maxamed (Sharafoow) iyo dhaawaca dhibanayaal Dable Nisa Maxamed Cabdulaahi Maxamed iyo Alife Nisa Cabdullaahi Axmed Cabdiqaadir (Ilkacase), falkaas oo ka dhacay Magaaladda Kismaayo, Labaatankii bishii Jun sanadkii 2023.

Fal dambiyeedkaan, ayaa dhacay habeen Saq dhexe xilli ay Hurdaayeen marxuumka iyo dhibaneyaasha, Eedeesanaha ayaana ku dooday in sababta dilka keentay in ay aheyd muran dhul oo kala dhaxeeyay Marxuumka.

Dilka ka dib Maxamed Buulle ayaa ka baxsaday magaaladda Kismaayo, isaggoo isku-dhiibay Khawaarijta, kuna wareejiyay qorigii Dawladda ay siisay.

Eedeysanaha ayaa laga soo qabtay deegaanka Ceelasha biyaha ee duleedka Muqdisho, isaggoo ku dhuumaleysanaya Sagaal iyo Tobankii Bishii April ee Sanadkaan.

Baaris dheer ka dib Xafiiska Xeer Ilaalinta Ciidamada, ayaa codsaday qaadista kiiskaan, waxaana laga oggolaaday Sagaal iyo Tobankii Bishaan .

Garsoorka Maxkamadda Ciidamada Qalabka sida oo waqti ku filan siiyey dhinacyadda dacwadda ayaa ugu dambeyn maanta ku xukuntay Ex Dable Nisa Maxamed Buule Muumin Dil toogasho ahna qisaastii Marxuum A/Le Maxamed Kaariye Maxamed (Sharafoow) .

Sida uu warbaahinta u sheegay G/sare Xasan Cali Nuur Shuute, Guddoomiyaha Maxkamadda Darajada Koowaad ee Ciidamada qalabka sida.