Wasiirka Warfaafinta dowlad goboleedka Galmudug Axmed Shire Falagle ayaa xabad joojin ugu baaqay Maleeshiya beleed  maalmahan ku dagaalamayay inta u dhaxaysa Balanballe iyo Guriceel oo ay dad badan ku dhinteen.waxa uu shegay sidokale in Galmudug ay isugu geyn doonto awoodeeda sidii loo joojin lahaa dagaalka  maalmahan ka socday degaanadasi

Wasiir Falagle ayaa sidokale tilmaamay in maamulka Galmudug oo uu ciidmada kala dhaxgala kooxaha maleeshidaka ah u diray degaanada ay dirirtu ka socoto, isagona sheegay in dowlada Galmudug ay gacan bir ah ku qaban doonto kooxaha marwalaba deganaada ka abaabulo dagaalada labada maleeshiya beleed u dhaxeeyo.

Dhawaan ayay ahayd markii dagaal geystay khasaaro dhimasho iyo dhaawac ah laba maleeshiyo beleed ku dhaxmaray degaanka kaxandhaale oo u dhow degamada Balanbale ee Gobolaka Galgaduud

Sanduuqa badbaadada caruurta ee Qaramada Midoobay ee (UNICEF), ayaa Jimcihii ku baaqday in la qaado tallaabo degdeg ah oo wax looga qabanayo Biyo la’aanta iyo abaaraha xoogan ee ka jira gudaha Soomaaliya.

Ilaa 2.6 milyan oo qof ayaa wajahaya biyo la’aan sababo la xiriira xaalado abaareed oo daran oo ka jira Soomaaliya, sida lagu sheegay warbixin ay soo saartay UNICEF.

“Biyo la’aanta iyo xaaladaha abaareed ayaa sabab u ahaa kororka qiimaha biyaha taasoo keentay barakac, ay ka dhasheen cudurrada shubanka iyo nafaqo darro ka taagan qaybo badan oo Soomaaliya ah,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Gobollada sida ba’an ay u saameysay abaaraha xilligan ee Soomaaliya ayaa waxaa ka mid ah Gedo, Baay, Bakool, Jubbada Hoose, Galgaduud, Mudug , qeybo ka mid ah gobollada Bari, Nugaal, Sool, Sanaag, Togdheer iyo Hiiraan.

War saxaafadeedka ayaa lagu sheegay  in ka badan 2 milyan oo qof oo ku nool 66 degmo ay u baahan yihiin biyo degdeg ah.

“Haddii aan si degdeg ah kor loogu qaadin adeegyada Fayadhowrka iyo Nadaafadda, in ka badan 3 milyan oo qof ayaa u baahan doona dhammaadka Maarso 2022 mana heli doonaan ugu yaraan biyaha looga baahan yahay maalin kasta 45L qoyskiiba ” sida ay sheegtay UNICEF.

Wasaaradda Caafimaadka Soomaaliya ayaa xogta Feyruska Karoona ku sheegtay in asbuucii u dambeeyay laga baaray COVID-19 guud ahaan wadanka: 4,792,  balse la diiwaan geliyay 23 xaalado cusub oo COVID-19 ah, kuwaas oo laga diiwaangeliyay Muqdisho iyo Gobolada dalka.

Dadka Cudurka laga helay ayaa waxaa ay kala joogaan, Puntland 10 Ruux, Gobolka Banaadir 6 qof, jubbaland 4 Ruux iyo Soomaaliland oo laga diiwaangeliyay min  3 Ruux.

Sidoo kale War kasoo baxay Wasaaradda ayaa waxaa lagu sheegay in dadka cudurka laga helay ay kala yihiin  13 Rag ah iyo 1o Dumar ah, halka cudurka ay u geeriyoodeen 2 Ruux degaannada Somaliland, iyada oo ay ka bogsadeen 492

Guud ahaan Cudurka safmareenka ah ee COVID-19 ayaa waxaa Soomaaliya laga diiwaangeliyay 12,817 xaaladood oo bogsasho ah 1,333 dhimasho ah, halka ay ka bogsadeen 12,817, kuwaas oo ku sugan Magaalada Muqdisho iyo Gobolada dalka.

Wasiirka Caafimaadka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Marwo Fowziya Abiikar Nuur ayaa bulshada ka codsatay inay qaataan talooyinka caafimaad ee laga helayo khuburada caafimaadka ku takhasusay iyo wacyi gelinta kale ee bulshada lagu ogeysiinayo khatarta cudurkaan uu dadka ku keeni karo, maadaama uu markale soo labo kacleeyay halista cudurka COVID-19, ayna ku dadaalaan qaadashada talaalka cudurka.

Tirada asbuucii  u dambeeyay laga baaray COVID-19 guud ahaan wadanka: 4,792
o Laga Helay: 23
o Puntland: 10
o Banadir: 6
o Jubbaland: 4
o Somaliland: 3

o Lab: 13
o Dhedig: 10
o Bogsashada: 492
o Dhimasho: 2 (Somaliland:2)
Tirada Guud ee Laga Helay: 23,074
Bogsashada Guud: 12,817
Dhimashada Guud: 1,333

Maamulka howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AMISOM) ayaa deeq kaalmo ah oo isugu jirtay raashin iyo agab kale gaarsiisay qoysas ku nool xaafado ku dhow xerada Xalane ee Magaalada Muqdisho.

Agabkaan oo ay ka mid yihiin Bustayaal, Baaldiyo, Jeerikaanno, Maro-kaneecooyin, Bariis, Sonkor, iyo Saliid iyo Agab kale, ayaa waxaa Qoysaskaasi ku wareejiyay Madaxa Qeybta Xiriirinta Gargaarka Bani’aadantinimo ee AMISOM, Cabdul Diabagate iyo madax ka socotay Iskaashatada Ciidamada Rayidka iyo Militariga ee AMISOM.

Sarkaal ka tirsan ciidamada AMISOM, Diabagate ayaa sheegay in deeqdaan ay ugu talagaleen in lagu yareeyo baahiyaha degdegga ah ee ay qabaan qoysaska ku nool aagagga xerada ciidamada.

Anigoo ku hadlaya magaca AMISOM, waxaan rajeynayaa inaan ilaalino oo aan ka wada shaqeyno si aan u hubinno inaan dhammaanteen dagaal adag u galno sidii nabad loogu soo dabaali lahaa Soomaaliya,” ayuu yiri Diabagate

Wasiirka Wasaaradda Caddaaladda XFS, mudane C/qaadir Maxamed Nuur oo manta ka qeybgalay Barnaamijka Kulanka Todobaadka ee warbaahinta qaranka ayaa sheegay in wasaarad ahaan ay ku guuleysteen arrimo badan oo xal u ah horumarinta nidaamka guud ee hagaya garsoorka iyo maxkamadaha dalka.

Mudane C/qaadir Maxamed Nuur ayaa xusay in la dhameystiray dhismaha gudiyada la dagaalanka musuqmaasuqa iyo dhismaha he”yadaha darsoorka,wuxuuna intaa raaciyay in ay si joogto ah u socdaan wacyigalinta heyadaha u xilsaaran adeegyada garsoorka .

Wasiirka,waxa uu caddeeyay in la diyaariyay Sharciga hannaanka federaalka , iyadoo lala kaashanaayo maamulada dowlad goboleedyada,

Wasiirka Wasaaradda Caddaaladda XFS, mudane C/qaadir Maxamed Nuur waxa uu ugu dambeyntii qiray in ay jiraan kalsooni u dhaxeysa shacabka iyo dowladda,sidaa daraadeed,waxa uu codsaday in dowladda gacan lagu siiyo howlaha ay u hayaan bulshada.

Wasiirka Waxbarashada hiddaha iyo tacliinta sare XFS Mudane, Cabdullaahi Abuukar Xaaji iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa Magaalada Qaahiro kaga qeybgalay shirka 14-aad ee ururka Waxbarashada hiddaha iyo Cilmiga u qaabilsan waddamada Islaamka ee loo-soo gaabiyo (ICESCO), kaasi oo Magaalada Qaahira ka furay Madaxwaynaha Dalka Masar mudane Cabdifitaax Alsiis.

Wasiirka Waxbarashada Eng Cabdullahi Carab oo warbixin ka siiyay ururka (ICESCO), horumarada Waxbarashada, Hiddaha, Cilmi baarista dalka, ayaa u sheegay in Waxbarashada Soomaaliya ay sameyneysay xaalad soo kabasho ah sidoo kalana dowladda ay hiigsaneyso in ay horumariso Waxbarashada iyo Cilmi-baarista.

Wasiirka Waxbarashada iyo wafdigiisa ayaa inta ay joogaan magaalada Qaahira ee dalka Masar waxaa ay la kulmi doonaan dhigagooda Wasaaradda Waxbarashada Dalka Masar iyo madax kala duwan oo ka socda Wadamada Islaamka.

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdisaciid Muuse Cali, ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabbilay Agaasimaha Guud ee Xafiis Goboleedka Ururka Iskaashiga Islaamku ku leeyahay Soomaaliya, Mudane Maxamed Bamba M. Boba.

Kulanka oo ahaa booqasho sharafeed, ayaa Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Agaasimuhu waxa ay kaga wada hadleen xoojinta xiriirka iyo iskaashiga ka dhexeeya Soomaaliya iyo Ururka Iskaashiga Islaamka.