Wasiirka wasaaradda Beeraha iyo Waraabka Dowladda Soomaaliya Mudane Axmed Madoobe Nuunow (Axmed Baashi) ayaa magaalada Nairobi uga qayb-galey shir heer wasiir ah oo ay soo qaban qaabisay IGAD-ICPAC.

Shirkaan ayaa looga hadlayey xasaradaha gobolka ka jira sida cunno yarida iyo abaaraha soo now-noqday, waxaana si gaar ah diiradda loogu saarey in si wadajir ah loo abaaro xasaradahaan iyadoo laga eegayo xiriirka u dhaxeeya gargaarka, horumarka iyo amniga (Humanitarian, Development and Peace nexus).

Wasiir Axmed Baashi oo madashaas khudbad ka jeediyay ayaa kasoo qeyb-galayaasha la wadaagay aragtida Soomaaliya ee ku aadan muhiimadda ay leedahay in jawaab mideysan laga bixiyo dhibaatooyinka abaaraha ee soo noq-noqday.

Taliyaha ciidamada xoogga dalka Generaal Odawaa Yuusuf Raage ayaa sheegay in ay xaqiijin doonaan in dalka laga ciribtiro argagixisada Al-shabaab lagana hortago dhagaraha qarsoon ay ummadda Soomaaliyeed umaleegayaan.

Sidoo kale, Generaal Odawaa, ayaa tilmaamay in ay ka dhabeyn doonaan hadafkii uu u god galay taliyihii booliska gobolka Banaadir Farxaan Maxamuud Aadan Qaroole ee ahaa in argagixisada laga ciribtiro guud ahaan dalkeenna.

“Waan ka dhabeyn doonnaa hadafkii taliye Farxaan Qaroole ee ahaa in dalkeena argagixisada laga cirib tiro” ayuu yiri taliyaha ciidanka Xoogga Gen. Odowaa Yuusuf Raage.

Taliyaha oo ka qeybgalay soo xirista gogosha tacsida taliyihii hore qeybta Booliska Gobolka Banaadir Generaal Farxaan ayaa carabka ku adkeeyay in wadada uu ku baxay marxuumka ay noqoto mid guuleysata oo argagixisada laga tir-tiro guud ahaan dalka.

Ciidamada xoogga dalka iyo dadka deegaanka oo iskaashanaya ayuu ku ammaanay go’aanka iyo geesinimada ay ku wajaheen nabad-diidka ka dib dagaaladii guusha laga soo gaaray ee ka dhacay gobolada Hiiraan, Galgaduud iyo qeybo ka mid ah gobolka Baay, maleeshiyada Al-shabaab ayaa laga saaray deegaano badan oo shacabka ay ku dhibaateyn jireen, xoolo baad ahna ay kaga qaadi jireen.

Xukuumadda Sooomaaliya ayaa balan qaaday in ay mudnaanta koowaad siin doonto la dagaallanka argagixisada caqabadda ku ah dowladnimada Soomaaliyeed, Wasaaradaha oo dhana ay kaalin ku yeeshaan dagaalkaas ka dhan ka ah argagxisada iyo xoreynta deegaannada ay haystaan.

Ciidamada xoogga dalka ayaa howlgal qorsheysan oo ay ka sameeyeen deegaanka Janaale ee gobolka Shabeellaha hoose ku dilay horjooge Maxamed Nuur Shire oo argagixisada u qaabilsanaa gobolkaas  iyo 13 dhagar qabe oo kale.

Taliyaha ururka 66-aad,guutada 14-ka October ee ciidanka xoogga dalka ayaa warbaahinta Qaranka u sheegay in ciidamada ay ka hortageen dhagar ay argagixisada u soo maleegtay shacabka ku dhaqan degaanka Janaale ee gobolka Shabeellaha hoose.

Ciidanka xoogga dalka ayaa gobolada dlka ka wada howlgalo lagu ciribtirayo maleeshiyaadka nabad-diidka.

Xaflad lagu maamuusaayey saxiixa heshiis ku saabsan mashruuca dayactirka garoonka diyaaradaha ee Dhuusamareeb,ayaa maanta lagu qabtay magaalada Muqdisho.

Heshiiska saxiixaan waxaa ka qeybgalay Wasiirka Gaadiidka Dowlad Gonoleedka Galmudug C/risaaq Maxamed Maxamuud.danjiraha safaaradda Talyaaniga ee Soomaaliya Albert Fiki iyo xubno kale oo ka socday hey’adda WFP.

Mashruuca dayactirka garoonka oo socon doona illaa dhammaadka sanadkaan waxaa ku baxay lacag dhan 3-milyan iyo boqol kun oo doolar.

Mashruucaan oo ay ku yabooheen dowladda Talyaaniga ah,waxaa ku lug leh ama fulinaya hey’adda WFP

Maxkamadda Ciidamada qalabka sida ayaa manata xukun dil ah ku fulisay xidigle C/naasir  Daa’uud sheekh Xasan oo si baereer ah u dilay taliye dhamme xoogga dalka Cabdi Maxamed Axmed Hurdaaye oo ahaa taliyihii gaadiidka ee ururka 59-aad.

Dilkaan qisaasta ah ayaa ka dhacay xarunta Dugsiga jeneraal Goordan oo ah goobtii uu marxuumkaasi ku dilay taliyaha.

Ku xigeenka xeer ilaaliyaha maxkamadda ciidanka qalabka sida Maxamed C/laahi Khaliif Iyo qaar kamid ah eheladii uu ka tagay dhamme ex Cabdi Maxamed ayaa goobjoog ka ahaa xukunka dilka ah ee lagu fuliyay ex xidigle C/naasir Daa’uud.

Dilkaasi kaib waxaa la isku dhinac aasay ninkaasi gacan ku dhiiglaha ahaa iyo taliyihii uu ka dambeeyay dilkiisa .

29-kii bishii hore ayeey aheyd markii marxuumkaasi uu geystay falkaasi dilka ah.

Ciidanka Dowladda ayaa 19 dhagar qabe oo ka tirsan Argagixisada Al-Shabaab ku dilay Tuulada Muryaale oo u dhaxaysa Basra iyo Balcad, ka dib markii maleeshiyaad Argagixiso ah ay xalay isku soo aruursadeen tuuladaas, sida uu xaqiijiyay Afhayeenka Wasaaradda Amniga Cabdikaamil Shukri Macalin.

Ciidamada oo helay xogta Argagixisada ayaa waday roondo xiliga uu dagaalku dhacay, waxaana ciidamadu ay wali ku raad joogaan firxadka Argagixisada.

Ciidanka Dowladda Soomaaliya ayaa si joogta ah howlgalo uga sameeya inta u dhaxaysa degmooyinka Balcad ilaa iyo Afgooye, tan iyo markii ciidamadu Argagixisada ay ka saareen deegaanka Basra oo laga soo abaabuli jiray dhibaatooyinka argagixisada ay ka gaystaan magaalada Muqdisho.