Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Salax Jaamac iyo Guddoomiyaha Aqalka Sare Cabdi Xaashi Cabdilaahi ayaa caawa ka qayb galay munaasibad afur ah oo Xildhibaannada Iyo Wasiirrada ka soo jeeda Gobollada Waqooyi la yeesheen Ergayga u qaabilsan wadahadallada Somaliland Dowladda Federaalka Mudane Cabdikariin Xuseen Guuleed.

Ra’iisul Wasaare Ku Xigeenka ayaa tilmaamay in arinta wadahadalada Somaliland tahay mid u baahan in xal waara laga gaaro isla markaana hoos loo eego tabashooyinka, si loo gaaro xal waara, iyadoo la xaqiijinayo qorshaha Xukuumadda DanQaran ee Soomaali Heshiis ah, kaas oo ay udub dhexaad u tahay ka miro dhalinta midnimadda iyo wada jirka Ummada Soomaaliyeed.

Guddoomiyaha Aqalka Sare Mudane Cabdi Xaashi Cabdilaahi ayaa dhinaciisa soo dhaweeyey Ergayga wadahalada arrimaha Somaliland isla markaana tilmaamay in ay kala shaqayn doonaan sidii xal waara looga gaari lahaa arrinta Somaliland, iyadoo loo marayo is qancin iyo garawshiyo si loo xaqiijiyo midnimadda dalka.

Dhankiisa Ergayga wadahadalada Somaliland u qaabilsan Dowladda Federaalka Mudane Cabdikariin Xuseen Guuleed ayaa sheegay in arrinta Somaliland tabanayso ay tahay in si walaalnimo ku jirto looga wada hadlo, si loo gaaro natiijo wanaagsan oo saldhig u noqota midnimadda Umadda Soomaaliyeed

-Kooxda khawaarijta arxanka daran ee Al-shabaab oo mudda dheer dhibaato ku heysay shacabka Soomaaliyeed ayaa hadda wajaheysa xaalad bur-bur iyo kala carar ah,kadib markii ay jab xooggan ka soo gaaray dagaalka xaq u dirirka ah ee geesiyaasha xoogga dalka iyo kuwa deegaanka oo khawaarijta ka saaray degaanno badan.

Kaaxaha khawaarijta ayaa hadda wajahaya kala shaki iyo cabsi weyn ay soo kala dhaxgashay horjoogayaasha Maleeshiyada khawaarijta oo qarkood la go’doomiyay,halka kuwa kalana ay dileen waxaana sababta arintaa ay tahay cabsida ay ka qabaan ciidanka xoogga dalka ,kuwa deegaanka iyo saaxiibada caalamiga ah oo harsi iyo hoyaad u diiday khawaarijta gabalkoodu dhacay,khilaafka ayaa hada u sii gudbay horjoogayaasha ajaanibta iyo horjooge Mahad Karataay kaas oo sababay in habeen hore gurigiisa oo ku yaal degmada Jilib ku weeraro Mahad karaatay horjooge Jaabir kaas oo ku yaal suuqa Kalluunka,halkaas oo lagu dhaawacay horjooge Jaabir.

Warbaahinta qaranka ayaa ogaatay in dagaal toos ah ku dhex maray degmada Jilib labadda maleeshiyo ee daacada u kala ah Horjooge Mahad karataay iyo horjoogaha ajaanabiga ah ee Jaabir kaas oo sababay dhimasho iyo dhaawac,iyadoo horjooge Jaabir oo ka mid ahaa horjoogayaasha saamaynta ku dhex laha kooxda gabalkeedu sii dhacayo ee Khawaarijta.

Dagaalkan dhex maray Khawaariijta ayaa waxa ku dhintay 5 xubnood halka sidoo kale ay ku dhaawacmeeen 8 xubnood oo uu ku jiro horjooge Jaabir oo ay dhaawaciisa qaateen kooxdii soo weerartay,kooxda weerarka geystay ayaa ujeedkoodu yahay in ay wiiqaan ajaanibta ka hor timi horjoogaha Cusub ee ajaabiga ah Jacfar Suudaani.

Dhinaca kale maleeshiyaad daacad u ah horjoogihii hore ee ajaanibta Salmaan Muhaajir ayaa isu diyaarinaya in ay weeraraan xabsi ku yaal guddaha Jilib kaas oo dhowaan lagu xiray horjoogayaal iyo maleeshiyaad ajaanib ah kuwaas oo uu dhowaan halkaas ku xiray horjooge Maxamed Aamin oo ah maleeshiyaadka ugu dhow dhow Horjoogaha dhagarta badan ee Mahad Karataay,xabsigan ayaa waxa gacanta ku haya horjooge Baahsaalow oo ka mid ah horjoogayaasha ay aad isugu dhow yihiin horjooge Mahad karataay.

Kooxda khawaariijta ayaa hadda baadi goob ugu jirta horjoogihii hore ee kooxda ajaanibta Salmaan Muhaajir oo la sheegay inuu ku dhuumalaysanayo deegaano u dhow degmada Jilib,kooxda khawaariijta ayaa guud ahaan a noqotay mid gabalkeedu dhacay iyadoo rabta hadda in ay soo afjarto xubnaha ay ka shakisan tahay,qaarkoodna xabsi geliso.

Ciidanka Kumaandoosta Danab iyo ciidanka Gorgor ee xoogga dalka Somaliyeed ayaa howlgalo ka sameeyey dhulka hawdka ah ee waqooyi barri ee degmada Ruun-nirgood ee gobalka Shabelaha dhexe.

Ciidmada ayaa deegaanka Ruun-siciid 22-Khawaarijta ku dilay, halkaas oo ka mid ah dhulka hawdka ah ee hawlgalka laga sameeyey.

Intii uu socday hawlagalku waxaa ay ciidamadu gubeen raashiin, dawooyin iyo boco ay u isticmaalayeen inay biyaha ku shubtaan, kuwaas oo ay isaga carareen maleeshiyada gabalkoodu sii dhacayo ee argagexesada Al-shabaab.

Saraakisha ciidamada xoogga dalka Soomaliyeed ee hawlgalka hogaaminayey oo lahadlay warbaahinta Qaranka ayaa sheegay inay maleeshiyadu itaal iyo awood lahayn sidaasna ay ku door bideen inay ku dhuumaaleystaan dhulka hawdka, maadaama laga saaray deegaano iyo magaalooyin ay horay ugu gumaadi jireen shacabka Soomaliyeed.

Wali waxaa deegaano ka tirsan Shabeelaha dhexe iyo bariga Galgaduud, gaar ahaan dhulka hawdka ka soconaya hawlgal ay si wada jir ah u sameeynayaan ciidanka Kumaandoosta Danab iyo ciidanka Gorgor ee xoogga dalka Soomaliyeed, kuwaas oo ku guuleystay inay cagta mariyaan fariisamo ay Khawaaritu ku lahaayeen deegaano ka kala tirsan gobalada Shabelaha dhexe iyo Galgaduud.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa warqadaha aqoonsiga danjirenimo ka guddoomay safiirrada cusub ee dalalka, Jabuuti, Kanada iyo Kuubba ee loo soo magacaabay Soomaaliya.

Munaasabad ku qabsoomtay Madaxtooyada Qaranka ayaa Madaxeweynuhu waxa uu kaga guddoomiye waraaqaha Aqoonsiga Danjireyaasha kala ah; Mudane Maxamed Ibraahim Yuusuf, Safiirka cusub ee dalka Jabuuti, Mudane Christopher Thornley, Danjiraha Cusub ee Kanada iyo Mudane Juan Manuel Rodriguez oo ah Danjiraha ee dalka Kuubba u fadhin doona dalkeenna.

Danjireyaasha ayaa Madaxweynaha la wadaagay farriimo ay ka sideen Madaxda iyo hoggaanka dalalkooda, iyagoo soo bandhigay dadaalka ay ku bixin doonaan adkaynta xiriirka taariikhiga ah ee ay la wadaagaan Dowlada iyo Shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda iyo Danjireyaasha ayaa si gaar-gaar ah uga wada hadlay xoojinta xiriirka diblomaasiyadeed iyo iskaashiga ay Dowladda Federaalka Soomaaliya la leeyihiin dalalkoodu, waxa uuna xusay in soo celinta xiriirka dalka Kuubba uu ka tarjumayo ka dhabeynta qorshihiisa Soomaali Heshiis la ah Dunida.