Munaasabad ka dhacday xarunta wasaaradda Maaliyadda ee dowladda Federaalka Soomaaliya ayuu xilka ugala wareegay xisaabiyaha guud ee dowladda mudane Cabdiraxmaan Maxamed Anas xisaabiyiihii guud ee hore marwo Faadumo Cusmaan Faarax.

Munaasabadda waxaa ka qeyb galay wasiiro, mas’uuliyiin kala ka socda hay’adaha dowladda iyo bulshada.

Cabdirasaaq Maxamed Abuukar ku xigeenka xisaabiyaha guud oo madax u ahaa guddiga xil wareejinta ayaa u mahad celiyey xisaabihii hore shaqadii ay ka qabatay xafiiska, isaga soo dhoweeyey xisaabiyaha guud ee cusub.

Dr Raaxo Jinaqoow wasiiru dowlaha wasaaradda maaliyadda Soomaaliya, wasiir ku xigeenka wasaarassa qorsheynta Maxamed Cabduqaadir Cali iyo Guddoomiyaha Bangiga dhexe Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi ayaa soo dhoweeyey xisaabiyaha cusub, iyaga bogaadiyey xisaabiyihii hore shaqadii ay u qabatay Qaranka muddadii ay xilka haysay.

Marwo Faadumo Cusmaan Faarax xisaabiyiihii guud ee hore oo xilka ku wareejisay xisaabiyaha cusub ee dowladda mudane Cabdiraxmaan Maxamed Anas ayaa sheegtay in wax badan u qabsoomeen xafiiska sida hagaajinta habka xisaabaadka dowladda, horumarinta xiriirka hay’adaha iyo dib habaynta maaliyadda loona baahan yahay in xisaabiyaha cusub uu sii hormariyo, waxna ku kordhiyo.

Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Anas Xisaabiyaha guud ee cusub ee dowladda ayaa sheegay in uu xoogga saari doono xoojinta hufnaanta, xaqiijinta dib u habaynta maaliyadfa iyo la dagaalanka musuq maasuqa.

Wasiirka wasaaradda maaliyadda Soomaaliya Dr Cilmi Maxamuud Nuur oo xilka u kala wareejiyay xisaabiyiihii guud ee hore iyo kan cusub ayaa sheegay in xafiiskan muhiim u yahay dib u habeynta Maaliyadda, shaqo wanaagsan laga qabtay intii ay joogtay Marwo Faadumo Cusmaan, isaga kula dardaarmay xisaabiyaha guud Cabdiraxmaan Anab kor u qaadista hufnaanta shaqada.

Xafiiska xisaabiyaha guud ee dowladda oo udub dhexaad u hay’adaha maaliyadda, waxaa ay golaha wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya u magacaabeen Cabdiraxmaan Maxamed Anas 27-kii bishii la soo dhaafay ee April, waxaana uu beddelay Marwo Faadumo Cusmaan Faarax oo xilkani haysay tan bishii October 2017-kii oo maantana si rasmi ah ugu wareejisay.

Wasiirada wasaaradda batroolka mudane Cabdirisaaq Cumar Maxamed iyo wasiirka wasaaradda gaadiidka badda mudane Cabdullaahi Axmed Jaamac( ilka jiir) ayaa maanta kormeer ku tagay xarunta dhexe ee hay’adda maaraynta masiibooyinka,  waxaana halkaas ku soodhaweeyey guddomiyaha hay’adda mudane Maxamuud Macalim Cabdulle iyo guddoomiye ku xigeenka hay’adda Dr Axmed Cabdi Aadan.

Wasiirada iyo guddoomiyaha hay’adda ayaa shir saacado qaatay yeeshay, waxaana ay kawada hadleen sidii ay wasaaradahan iyo hay’adda SoDMA ay wada shaqeyn dhow u yeelan lahaayeen iyo in wasaradda Gaadiidku ka caawiso hay’adda sidii dhamaan Dekadaha dalka xarumo ugu yeelan lahyd, si ay ugu kaydsato raashinka iyo qeybaha kale ee gargaarka.

Wasiirka batroolka ayaa dhankiisa madaxda ugu sareysa hay’adda maaraynta masiibooyinka kala hadlay cabsida laga qabo fatahaadaha laga yaabo in ay ka dhacaan magalaada Baladweyne oo bulsho badan ay ku nooshahay iyo in hay’addu u diyaar garowdo arimahaas sidii looga gaashaaman la ahaa.

Wasiirada ayaa bogaadiyey shaqada culus ee hay’addu qabatay mudadii koobaneed ee ay shaqeyneysay, iyagoo ku amaanay guddoomiyaha hay’adda dadaalka uu geliyey shaqooyinka hortabinta u leh hay’adda.

Accra: Hanti-dhawraha guud ee Qaranka mudane Axmed Ciise Guutaale ayaa ka qaybgalay furitaanka shirka ururka hay’adaha hanti-dhawrada Afrika (AFROSAI-E) oo maanta ka furmay magaalada Accra ee dalka Ghana.

Shirkan oo socon doona muddo 4 maalmood ah ayaa waxaa lagu lafaguri doonaa qodobbo muhiim ah oo ay ka mid yihiin yagleelidda hannaan isla-xisaabtan oo sahlaya xaqiijinta filashada bah-wadaagta, qorshaynta sannadlaha iyo qiimaynta khataraha iyo dabagalka talabixinta lagu soo saaro warbixinnada baarista ee hay’adaha hantidhawrada Guud.

Shirka oo ay sanadkan martigalinayso hay’adda hanti-dhawrka guud ee Ghana ayaa waxaa qayb ka ah hanti-dhawrayaasha guud ee 26 dal oo ku midoobay ururka hanti-dhawrada guud ee Afrika ee ku hadla luuqadda Ingiriisiga iyo hay’ado kale oo ka mid ah bahwadaagta horumarinta caalamiga.

Mudane Axmed Ciise Guutaale ayaa sidoo kale kulan-doceedyo la yeelan doon qaar ka mid ah hanti-dhawrayaasha guud iyo hay’adaha horumarinta ee shirka goobjoogga ka ah.

Wafdi ka socday Hay’adda caafimaadka adduunka ee WHO ayaa booqasho maanta ku tagey Sheybaarka Dhexe, Isbitaalka Martiini iyo Machadka Caafimaadka Qaran ka.

Wafdiga waxaa xarumaha kusoo dhaweeyey Kusimaha Agaasimaha Guud ee Wasaarada Caafimaadka ahna Agaasimaha waaxda Daaweynta Qalabka iyo Xarumaha Wasaarada Caafimadka Dr. Maxamed Maxamuud Cadoow.

Ujeedadda booqashadda wafdiga waxa uu ahaa u kuur gelidda habsimi u socodka holwaha shaqo ee goobaha ay ooqdeen, waxayna bogaadiyeen howsha baaxadda leh ee ka socota.

Sidoo kale wafadiga ayaa ka dhageestay warbixino madaxda qeybaha ay booqdeen taas oo ku saabsan holwaha ay bulshadda Soomaliyeed u ahayaan, iyo caqabadaha jiro.

Ugu danbayna xubnaha Wafdiga ayaa balan qaaday in ay kala shaqeyn doonaan Wasaaradda Caafimaadka wixii caqabado ah oo jiro iyo sidoo kale in ay bogaadinayaanhowlaha aad ka u baaxadda weyn ee socda goobahaas.

Ciidanka Hay’adda NISA ayaa 6-dii Bishan May fashiliyay shabakad ka tirsan Khawaarijta oo doonayay inay weeraraan Beerta Nabadda ee magaalada Muqdisho.

Ciidammada ayaa gacanta ku dhigay jaakado ay ku xiran yihiin waxyaabaha qarxa oo la doonayay in la galiyo gudaha Beerta Nabadda iyo Mooto Bajaaj qayb ka ahayd qorshaha weerarka Beerta Nabadda.

Howlgalkaan ayaa sidoo kale lagu burburiyay shabakada loo diyaarinayay weerarkaan oo ka koobneyd kooxdii qaraxyada waday iyo koox kale oo hubaysan oo qorshahoodu ahaa inay gudaha u galaan Beerta Nabadda.

NISA ayaa la socotay dhaq haaqa Khawaarijta ee diyaarinta weerarkaan, taas oo ugu danbayntii keentay in sirdoonka qaranka uu si xirfadaysan u fashiliyo weerarka ay khawaarijta damacsanaayeen.

Weerarka la fashiliyay ayay doonayeen Khawaarijtu inay ku waxyeeleeyaan dadka Soomaaliyeed ee u soo nasiinada taga goobtaas, kuna burburiyaan ganacsiga goobtaas taas oo muujinaysa cadowtooyada ay u qabaan shacabka Soomaaliyeed.

Ciidamada Amniga Caasimadda ayaa ku guulaystay in ay hoos u dhigaan falalkii cadowga Khawaarijta ah ay ku dhibaateyn jireen shacabka magaalada Muqdisho.

Dowladda Soomaaliya waxay u mahad celinaysaa Shacabka Soomaaliyeed ee har iyo habeenba u taagan inay la shaqeeyaan ciidammada ammaanka ee u heelan inay ilaaliyaan nafta, maalka iyo sharafta dadka Soomaaliyeed, waxaana ka go’an dowladda inay sii laban laabto dadaalada lagu cirib tirayo Khawaarijta iyo ficiladooda.