Hooyo isku duubtay dhagar-qabe qarax sida oo si naf-hurnimo leh u badbaadisay askar ka tirsan ciidamada qaranka ( Warbixin).

Magaceeda saxda ma ahan, balse waxaan ugu yeereynaa Hooyo xaliimo, waxay nafteeda iyo nolosheeda u hibeysay qarankeeda ka dib markii ay isku duubtay dhagar-qabe miineysan oo doonayay inuu gurigeeda ka dhigto waddadii uu ku gaari lahaa Bar-kontarool oo amniga laga sugayay oo taalo degmada Kaxda ee gobolka Banaadir.

” Waa ka daba tegay, ma iga hareysidoo maya markaan dhahay, markii aan afar tallaabo isla qaadnay oo ilmihiina ay soo carareen ayuu Bambadii la soo baxay, ka dibna igu soo tuuray,”.

Iyadoo hubeysneyn, ogna nolosheeda in ay ku waayi karto ayay si geesinimo leh ugu bareertay in ay ka hortagto dhagar-qabe Khawaarijta ka tirsan, kaas oo ku hubeysnaa Bastoolad iyo Bambooyin uuna qarxin doono haddii aysan sii deyn. Waxay la galgalataba wuxuu goostay inuu xabad isaga reebo,maaddaama ay hooyadani diiday in dhagar-qabuhu dhibaateeyo ciidamo heegan ugu jira sugida amniga, ilaa uu toogtay mid ka mid ah gabdhaheeda, iyadana uu gacanta ka dhaawacay.

” Markaan ku tagay. Gabadhan hadda marxuumadda iga geeriyooneysa ayuu isoo dulmaray, markaas ayaan qeyliyay, gabadhii Bastoolada ayuu ku aamusiyay,wey dhacday,” ayay tiri Hooyo Xaliimo.

Wuxuu Bamb gacmeed hubiyay qoyska Hooyadan oo dhammaan si geesinimo u soo wajahay, markii ay maqleen sawaxanka iyo rasaasta.

” Inaan aamuso waa diiday, saddex xabo oo rasaas ah ayaa ka baxday gacanteyda, kama harin waana sii ceyrsaday anigoo dhiig-baxayo, ilmihiina waa igu soo yaaceen iyo wadaadkii aniga i qabay,”.

Aabe Asad Cabdullaahi, wuxuu weerarkan bahalnimada ah ku waayay gabadhiisa, halka xaasikiisa iyo carruurtiisa kale ay dhaawac la jiifaan cisbitaalka.

” Xabadihii uu nagu soo tuuray ayuu dhaawacaas naga soo gaaray, Shan carruur ayaa dhaawac naga ah, hal gabarna waa nooga dhimatay, aniga iyo xaaskiina dhaawac ayaa nahay oo waa ka jiifnaa,” ayuu yiri Aabe Asad Cabdullaahi oo dhibane u ah dhagarta Khawaarij.

In Hooyo Xaliimo ay ku dhiiratay go’aankan geesnimada leh ayaa muujinaya in ay soo dhammaatay cabsidii laga qabay Khawaarijta, kuwaas oo si ba’an loogu gumaaday howlgalka xoreynta ee ka socda gobollada dalka.

Hay’adda Nabad sugidda iyo Sirdoonka Qaranka ee (NISA), ayaa kafaalla qaadday caafimaadka hooyadaan geesiyadda ah, seygeeda iyo carruurteeda, waxayna Dowladda si dhow ula socotaa xaaladdooda.

” Garan-waa iska ilaaliya,” tani waxay ka dhigab tahay in ay shacabka Soomaaliyeed u hoggaansameen baaqii madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ee ahaa in la soo sheego ama laga hortago Garan-waaga Khawaarijta ee ku ku dhex dhuumanaya bulshada Soomaaliyeed.

” Ninka aadan aqoonin, inaad tiraahdo adigu yaad ahayd, ama haddaadan dhaheyn xitaa aad soo sheegto, ee aad tiraahdo nimaan garaneyn ayaa meeshan joogo oo la weydiiyo la yiraahdo, kumaa ahayd, intee naga soo booqtay?, wax ku Jaban ma jiraan, deris xumeyn ma ahan, maxaa la yiraah garan-waa,” ayuu yiri madaxweyne Xasan Sheekh.

Ra’iisul  wsaaraha xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane Xamse Cabdi Barre oo maanta ka qeyb-galay munaasabad ku saabsan maalinta Midnimada iyo Nabadda ee Yurub ayaa ugu hambalyeeyey maalintan taariikhiga ah ee muujinaysa qiimaha ay leedahay iskaashiga dalalka, daris-wanaagga iyo wax-wada qabsiga.

Ra’iisul wasaaraha ayaa tilmaamay in Midowga Yurub uu tusaale u yahay ururrada iskaashi goboleed ee caalamka intiisa kale, maadaama ay dhabbaha u xaareen walaalnimo iyo wada-noolaasho shucuubta qaaradaas, awood maamul iyo mid dhaqaalena ay ku heleen midnimadooda, taas oo waxtarkeedu uu gaaray dalal badan oo soo kobcaya oo ay ka mid tahay Soomaaliya.

“Waxaana ka mahadnaqayaa fursaddan aan u helay in aan bogaadiyo taageerada hagar la’aaneed ee Midowga Yurub ku bixiyo horumarka iyo baraaraha Soomaaliya ee dhanka amniga, caafimaadka, waxbarashada, dowladnimada iyo arrimaha gargaarka” ayuu yiri Ra’iisal wasaare Xamse.

Mudane Xamse ayaa xusay in qorshaha wadashaqeyneed ee labada sano ee socota ee dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Midowga Yurub ay dhawaan kala saxiixdeen uu ka tarjumayo mudnaanta ay xukuumaddiisu siinayso xiriirka labada dhinac iyo sida ay muhiimka u tahay in marxaladdan la xoojiyo garab istaagga dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

“Taageeradiinu waxay mahuraan u tahay dhismaha nabad iyo xasilooni waarta oo ka dhalata Soomaaliya, taas oo dhanka kale ka qayb-qaadaneysa kobaca iyo horumarka dalka. Dowladdeyda waxaa ka go’an dhisidda hay’ado qaran oo wax-ku-ool ah, islamarkaana kulansaday karti iyo huhufnaan” ayuu yiri Ra’iisal wasaare Xamse.

Midwoga Yurub ayaa dhankooda uga mahadceliyey Ra’iisul wasaaraha Xukuumadda ka qeyb-galka munaasabaddooda sannadlaha ah, waxa ayna soo dhoweeyeen geeddi-socodka wadashaqaynta ee dhawaan la isla ansixiyay, iyagoo ku bogaadiyey dowladda Federaalka Soomaaliya dadaalka dhabta ah iyo horukaca ay ku tillaabsatay, gaar ahaan xoreynta dalka, nabaddaynta iyo horumarinta.

Ra’iisul wasaare ku xigeenka xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane Saalax Jaamac ayaa maanta daah-furay madasha Iskaashiga horumarinta Soomaaliya iyo Beesha caalamka oo ay soo qabanqaabisay wasaraadda qorshaynta, maalgashiga iyo horumarinta dhaqaalaha,kaas oo ah hannaan cusub oo wada-shaqayneed oo u dhaxeeya dawladda Soomaaliya iyo deeq-bixiyayaasha.

Wasiirka wasaaradda qorsheynta, maalgashiga iyo horumarinta dhaqaalaha dowlada Federaalka Soomaaliya mudane Maxamud Cismaan (Beenebeene) ayaa faahfaahin ka bixiyey muhiimadda ay madashan u leedahay umadda Soomaaliyeed iyo waxyaabaha laga filan karo in ay soo kordhiso, waxaana madashan ay kor u qaadaysaa isku-dubbaridka iyo in mashaariicda la waafajiyo qorshayaasha horumarineed ee dalka.

Ra’iisul wasaare ku xigeenka dalka ayaa sheegay in madashan ujeedkeedu yahay isku dubaridka iyo hagaajinta gargaarka iyo kaalmada horumarineed ee deeq-bixiyeyaashu siiyaan dalkeena iyo sidii loo yeelan lahaa madal ka shaqaysa iskaashi joogto ah, si looga wada shaqeeyo horumarka guud ee dalka, isagoo intaa ku daray xukuumadda Danqaran ay hiigsanayso in ay dawladda la gaarsiiyo heer isku filnaansho iyo isku tashi ah.

Madashan oo ay hor-kacayso dawladda Soomaaliya ayaa waxaa qeyb ka ah bulshada caalamka ee taageera horumarka Soomaaliya, ururrada bulshada rayidka ah iyo sidoo kale daneeyayaal kale oo caalami ah.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaaalka Soomaaliya Mudane Xamse Cabdi Barre ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabiley Danjiraha Dowladda Indonesia u qaabilsan Soomaaliya, Dr. Maxamad Hery Saripudin.

Ra’iisul Wasaaraha iyo Safiirka Indonesia ayaa intii uu kulanku socday isla soo qaaday xiriirka qotoda dheer ee u dhexeeya labada dal ee walaalaha ah iyo sidii loo sii horumarin lahaa.

Labada dhinac ayaa waxay si gaar ah u dul istaageen muhiimadda ay leedahay in la dhiirrigeliyo iskaashi mug leh oo dhinacyada dhaqaalaha, dhaqanka iyo bulshada ah oo dhex mara labada waddan.